Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem należy przeczytać etykietę rejestracyjną oraz stosować się do jej zapisów. Środki ochrony roślin mogą być kupowane tylko przez osoby pełnoletnie. Wymogiem do zakupu oraz stosowania jest posiadanie ważnego szkolenia opisanego w art. 28 ustawy z dnia 8 marca 2013 rokuo (Dz. U. 2013, poz. 455) o środkach ochrony roślin. Nie spełnienie wyżej wymienionych warunków jest złamaniem regulaminu sklepu. Akceptacja regulaminu jest jednoznaczna z potwierdzeniem pełnoletności oraz posiadaniu wymaganego szkolenia.

Środki grzybobójcze – fungicydy na choroby roślin

Środki grzybobójcze, określane również jako fungicydy, służą do ochrony roślin przed chorobami powodowanymi przez grzyby oraz wybrane organizmy grzybopodobne. Preparaty te znajdują zastosowanie w rolnictwie, sadownictwie, warzywnictwie, szkółkarstwie, produkcji roślin ozdobnych oraz w uprawach prowadzonych w szklarniach i tunelach foliowych.

Choroby mogą atakować praktycznie wszystkie części roślin: korzenie, łodygi, źdźbła, liście, kwiaty, owoce, nasiona, cebule, bulwy i organy przechowalnicze. Nieleczona infekcja może stopniowo ograniczać powierzchnię asymilacyjną, osłabiać wzrost, powodować zamieranie tkanek i pogarszać jakość zbieranych plonów.

W sklepie Ogrodniczo-Rolny.pl znajdziesz fungicydy przeznaczone do ochrony upraw rolniczych, sadowniczych, warzywnych, jagodowych i ozdobnych. Oferowane środki różnią się substancją czynną, mechanizmem działania, sposobem przemieszczania w roślinie, formulacją oraz zakresem dopuszczonych zastosowań.

Wybór fungicydu powinien uwzględniać przede wszystkim:

• gatunek chronionej rośliny,
• sposób prowadzenia uprawy,
• rozpoznaną chorobę,
• stopień rozwoju infekcji,
• fazę rozwojową roślin,
• warunki pogodowe,
• wcześniejsze zabiegi,
• mechanizm działania substancji czynnej,
• wymagany okres karencji,
• zapisy aktualnej etykiety produktu.

Nie istnieje jeden uniwersalny fungicyd skuteczny przeciwko wszystkim chorobom. Preparat przeznaczony do ograniczania mączniaka prawdziwego nie musi działać na zarazę ziemniaka, a środek stosowany przeciwko szarej pleśni może nie być odpowiedni do zwalczania fytoftorozy lub chorób podstawy źdźbła.

Czym są fungicydy?

Fungicydy to środki ochrony roślin przeznaczone do zapobiegania infekcjom albo ograniczania rozwoju określonych patogenów. W zależności od właściwości substancji czynnej mogą działać na powierzchni rośliny, przenikać do jej tkanek albo przemieszczać się w określonym zakresie wraz z sokami roślinnymi.

Środki grzybobójcze mogą być wykorzystywane do:

• zabezpieczania roślin przed infekcją,
• ograniczania kiełkowania zarodników,
• hamowania wzrostu grzybni,
• ograniczania dalszego rozwoju choroby,
• ochrony nowych przyrostów,
• zabezpieczania nasion i młodych siewek,
• ochrony kwiatów i zawiązków,
• ograniczania chorób przechowalniczych,
• ochrony jakości handlowej owoców i warzyw.

Zakres działania zależy od konkretnej substancji czynnej. Niektóre fungicydy najlepiej sprawdzają się zapobiegawczo, inne mogą wykazywać działanie we wczesnym okresie po rozpoczęciu infekcji, a część łączy kilka sposobów działania.

Dlaczego choroby grzybowe są groźne dla roślin?

Patogeny mogą rozwijać się bardzo szybko, szczególnie gdy temperatura i wilgotność odpowiadają wymaganiom danego gatunku. W sprzyjających warunkach pojedyncze ognisko może stać się źródłem zarodników rozprzestrzeniających się po całej plantacji.

Choroby mogą powodować:

• plamy i nekrozy na liściach,
• ograniczenie fotosyntezy,
• przedwczesne opadanie liści,
• zamieranie pędów,
• uszkodzenia kwiatów,
• opadanie zawiązków,
• gnicie owoców,
• deformacje plonu,
• osłabienie systemu korzeniowego,
• zamieranie siewek,
• pogorszenie trwałości pozbiorczej,
• zwiększenie ilości odpadów handlowych.

Widoczna plama na liściu jest często jedynie objawem procesu, który rozpoczął się wcześniej. Z tego względu w ochronie przed wieloma chorobami szczególne znaczenie ma profilaktyka i reagowanie na pierwsze sygnały zagrożenia.

Choroba grzybowa czy niedobór składników?

Nie każde przebarwienie, żółknięcie lub zasychanie liści oznacza chorobę. Podobne objawy mogą powodować:

• niedobory składników pokarmowych,
• zasolenie podłoża,
• nieprawidłowe pH,
• uszkodzenia herbicydowe,
• fitotoksyczność po oprysku,
• poparzenie słoneczne,
• uszkodzenia mrozowe,
• przesuszenie,
• nadmierne nawodnienie,
• uszkodzenie systemu korzeniowego,
• żerowanie szkodników,
• choroby bakteryjne lub wirusowe.

Fungicyd zastosowany na problem fizjologiczny nie usunie jego przyczyny. Przed wyborem produktu warto dokładnie obejrzeć rośliny, sprawdzić rozmieszczenie objawów i przeanalizować warunki panujące w uprawie.

W razie potrzeby pomocne mogą być:

• zdjęcia wykonane w dużym zbliżeniu,
• obserwacja spodniej strony liści,
• analiza podłoża,
• analiza wody,
• badanie laboratoryjne,
• konsultacja z doradcą,
• porównanie objawów z metodykami ochrony danej uprawy.

Rodzaje fungicydów

Środki grzybobójcze można podzielić według sposobu działania, przemieszczania w roślinie, momentu aplikacji i zakresu zwalczanych chorób.

Do najczęściej wyróżnianych grup należą:

• fungicydy kontaktowe,
• fungicydy wgłębne,
• fungicydy translaminarne,
• fungicydy układowe,
• preparaty zapobiegawcze,
• preparaty interwencyjne,
• preparaty biologiczne,
• fungicydy jednoskładnikowe,
• fungicydy wieloskładnikowe.

Podziały te mogą się wzajemnie przenikać. Jeden preparat może na przykład łączyć substancję kontaktową z układową albo działać zapobiegawczo i we wczesnym okresie rozwoju infekcji.

Fungicydy kontaktowe

Fungicydy kontaktowe pozostają przede wszystkim na powierzchni opryskanej rośliny. Tworzą warstwę ochronną, która ogranicza możliwość kiełkowania zarodników i rozpoczęcia infekcji.

Ich działanie jest zazwyczaj najsilniejsze wtedy, gdy zostaną zastosowane przed kontaktem rośliny z patogenem albo przed wystąpieniem warunków sprzyjających zakażeniu.

Skuteczność fungicydu kontaktowego zależy od:

• dokładności pokrycia roślin,
• właściwego doboru rozpylaczy,
• ilości cieczy roboczej,
• gęstości łanu,
• tempa wzrostu nowych liści,
• intensywności opadów,
• jakości warstwy ochronnej,
• terminu wykonania zabiegu.

Preparat znajdujący się na starszych liściach nie zawsze zabezpiecza przyrosty, które pojawiły się już po oprysku. Przy szybkim wzroście roślin program ochrony może więc wymagać kolejnych zabiegów w odstępach określonych w etykiecie.

Zalety preparatów kontaktowych

Do ich najważniejszych cech należą:

• działanie na powierzchni rośliny,
• przydatność w ochronie zapobiegawczej,
• możliwość tworzenia bariery przed infekcją,
• często szerokie oddziaływanie na różne etapy rozwoju patogenu,
• przydatność w strategiach ograniczających odporność.

Nie oznacza to jednak, że każdy preparat kontaktowy ma niski poziom ryzyka powstawania odporności. O mechanizmie działania zawsze decyduje konkretna substancja czynna.

Ograniczenia fungicydów kontaktowych

Działanie może być słabsze, gdy:

• oprysk nie dotarł do spodniej strony liści,
• rośliny tworzą bardzo gęsty łan,
• po zabiegu wystąpił intensywny deszcz,
• infekcja rozpoczęła się przed opryskiem,
• pojawiło się dużo nowych przyrostów,
• użyto niewłaściwej ilości wody,
• zabieg wykonano zbyt późno.

Preparaty kontaktowe nie przemieszczają się zwykle do nieopryskanych części roślin, dlatego technika zabiegu ma szczególnie duże znaczenie.

Fungicydy wgłębne

Fungicydy wgłębne przenikają do opryskanych tkanek roślinnych. Dzięki temu po wchłonięciu mogą być mniej podatne na zmywanie niż środki pozostające wyłącznie na powierzchni.

Ich działanie koncentruje się głównie w miejscu naniesienia. Nie należy zakładać, że preparat wgłębny ochroni wszystkie nieopryskane części rośliny.

Fungicydy wgłębne mogą:

• zabezpieczać opryskane tkanki,
• ograniczać rozwój wczesnej infekcji,
• działać po częściowym wniknięciu do liścia,
• uzupełniać ochronę kontaktową.

Zakres działania oraz czas potrzebny na wchłonięcie zależą od konkretnego produktu.

Fungicydy translaminarne

Środki o działaniu translaminarnym przemieszczają się przez blaszkę liściową. Preparat naniesiony na jedną stronę liścia może więc docierać również do jego przeciwnej powierzchni.

Jest to szczególnie przydatne w ochronie roślin o gęstym ulistnieniu i w przypadku patogenów rozwijających się na spodniej stronie liści.

Działanie translaminarne nie zwalnia jednak z obowiązku dokładnego wykonania oprysku. Niedostateczne pokrycie znacznej części rośliny nadal może ograniczyć efekt zabiegu.

Fungicydy układowe

Fungicydy układowe są pobierane przez roślinę i przemieszczają się w jej tkankach w zakresie zależnym od właściwości substancji czynnej.

Niektóre substancje przemieszczają się głównie ku górze wraz z prądem transpiracyjnym. Inne mogą wykazywać bardziej złożony sposób transportu.

Fungicydy układowe mogą:

• chronić opryskane tkanki od wewnątrz,
• docierać do części znajdujących się w pobliżu miejsca aplikacji,
• ograniczać rozwój infekcji we wczesnym stadium,
• częściowo zabezpieczać nowe przyrosty,
• działać dłużej niż niektóre preparaty powierzchniowe.

Określenie „układowy” nie oznacza jednak, że środek:

• naprawi zniszczone liście,
• cofnie martwicę,
• odbuduje zgniłe korzenie,
• zadziała niezależnie od terminu,
• w pełni ochroni każdą nieopryskaną część rośliny,
• może być stosowany w dowolnej uprawie.

Uszkodzona tkanka najczęściej nie odzyska pierwotnego wyglądu. Efekt zabiegu należy oceniać przede wszystkim po zahamowaniu powstawania nowych objawów i ochronie zdrowych części roślin.

Fungicydy zapobiegawcze

Zabieg zapobiegawczy wykonuje się przed infekcją albo zanim wystąpią widoczne objawy choroby.

Decyzja może opierać się na:

• fazie rozwojowej rośliny,
• historii występowania choroby,
• podatności odmiany,
• warunkach pogodowych,
• komunikatach sygnalizacyjnych,
• modelach infekcyjnych,
• obserwacji sąsiednich plantacji,
• stwierdzeniu pierwszych objawów w obiekcie.

Ochrona zapobiegawcza jest szczególnie ważna w przypadku chorób rozwijających się gwałtownie, takich jak zaraza ziemniaka, mączniaki rzekome czy niektóre choroby owoców.

Dlaczego profilaktyka bywa skuteczniejsza?

Fungicyd zastosowany przed infekcją może ograniczyć kiełkowanie zarodników i wnikanie patogenu do rośliny. Po rozwinięciu grzybni wewnątrz tkanek możliwości działania części preparatów są znacznie mniejsze.

Celem profilaktyki nie jest wykonywanie zabiegów bez uzasadnienia. Powinna ona wynikać z rzeczywistego ryzyka choroby i być elementem integrowanej ochrony.

Fungicydy interwencyjne

Preparaty interwencyjne mogą ograniczać rozwój infekcji po jej rozpoczęciu, ale zwykle tylko w określonym, stosunkowo krótkim okresie.

Działanie interwencyjne nie oznacza pełnego wyleczenia mocno porażonych roślin. Im później wykonany zostanie zabieg, tym:

• większa część tkanek może być uszkodzona,
• więcej zarodników może znajdować się w uprawie,
• trudniej zahamować rozwój epidemii,
• większe może być ryzyko kolejnych infekcji.

Przy silnym porażeniu konieczne może być połączenie zabiegu z usunięciem porażonych części, poprawą mikroklimatu i zastosowaniem kolejnych środków o odmiennych mechanizmach działania.

Działanie wyniszczające

Niektóre preparaty mogą ograniczać rozwój już istniejących struktur patogenu lub zmniejszać jego zdolność do dalszego zarodnikowania.

Zakres takiego działania jest jednak ograniczony. Fungicyd nie usuwa plam z liści ani nie przywraca zdrowia obumarłym tkankom.

Informacja o działaniu wyniszczającym powinna wynikać z charakterystyki konkretnej substancji oraz etykiety produktu, a nie z ogólnego określenia „mocny środek grzybobójczy”.

Na jakie choroby stosuje się fungicydy?

Środki grzybobójcze mogą być przeznaczone do ograniczania wielu chorób roślin.

Do często zwalczanych należą:

• mączniak prawdziwy,
• mączniak rzekomy,
• zaraza ziemniaka,
• alternarioza,
• szara pleśń,
• parch jabłoni,
• rdze,
• septoriozy,
• fuzariozy,
• zgnilizna twardzikowa,
• czerń krzyżowych,
• brunatna zgnilizna drzew pestkowych,
• kędzierzawość liści brzoskwini,
• antraknoza,
• fytoftoroza,
• choroby podstawy źdźbła,
• plamistości liści,
• zgorzele siewek,
• zgnilizny korzeni i szyjki korzeniowej,
• choroby przechowalnicze.

Każdy produkt ma określony zakres rejestracji. Nie należy zakładać, że fungicyd działający na jeden gatunek grzyba będzie skuteczny przeciwko wszystkim pozostałym.

Fungicydy na mączniaka prawdziwego

Mączniak prawdziwy jest grupą chorób objawiających się najczęściej białym lub szarobiałym nalotem na liściach, pędach, ogonkach liściowych, a czasami również na owocach.

Może występować między innymi na:

• zbożach,
• ogórkach,
• dyniach,
• cukiniach,
• truskawkach,
• jabłoniach,
• winorośli,
• różach,
• roślinach ozdobnych.

W odróżnieniu od wielu innych chorób grzybowych mączniaki prawdziwe nie zawsze wymagają obecności swobodnej wody na liściach. Ich rozwojowi mogą sprzyjać ciepłe dni, wilgotne noce, gęste nasadzenia i ograniczony przepływ powietrza.

Program ochrony może obejmować:

• odmiany o mniejszej podatności,
• właściwe rozstawienie roślin,
• usuwanie porażonych części,
• ograniczanie nadmiernego nawożenia azotem,
• fungicydy o odpowiednim mechanizmie działania,
• rotację grup substancji czynnych.

Widoczny nalot oznacza, że patogen zdążył się już rozwinąć. Zabieg powinien ograniczyć powstawanie nowych objawów, ale stare plamy mogą pozostać na liściach.

Fungicydy na mączniaka rzekomego

Mączniaki rzekome są powodowane przez organizmy grzybopodobne. Mogą rozwijać się bardzo szybko przy wysokiej wilgotności, zwilżeniu liści i temperaturze odpowiedniej dla konkretnego patogenu.

Typowe objawy mogą obejmować:

• żółte lub oliwkowe plamy na górnej stronie liści,
• szary, biały lub fioletowawy nalot od spodu,
• szybkie zasychanie blaszek liściowych,
• zamieranie całych roślin przy silnym porażeniu.

Mączniak rzekomy może występować między innymi w:

• ogórkach,
• cebuli,
• sałacie,
• winorośli,
• roślinach ozdobnych,
• innych warzywach.

Szczególne znaczenie ma ograniczanie długotrwałego zwilżenia liści, zapewnienie wentylacji i rozpoczęcie ochrony przed gwałtownym rozwojem infekcji.

Fungicyd na mączniaka prawdziwego nie musi działać na mączniaka rzekomego. Są to różne grupy patogenów wymagające odpowiedniego doboru substancji czynnych.

Fungicydy na zarazę ziemniaka

Zaraza ziemniaka jest jedną z najgroźniejszych chorób ziemniaka i pomidora. Przy sprzyjającej pogodzie może rozwijać się bardzo szybko.

Objawy mogą pojawiać się na:

• liściach,
• ogonkach liściowych,
• łodygach,
• owocach pomidora,
• bulwach ziemniaka.

Na liściach mogą powstawać wodniste, brunatniejące plamy, a przy wysokiej wilgotności na spodniej stronie blaszki może pojawiać się jasny nalot.

Program ochrony powinien uwzględniać:

• tempo wzrostu roślin,
• warunki infekcyjne,
• podatność odmiany,
• presję choroby w okolicy,
• ochronę nowych przyrostów,
• ryzyko zmycia preparatu,
• rotację mechanizmów działania,
• ochronę bulw lub owoców, gdy jest wymagana.

Przy wysokim zagrożeniu nie należy czekać na masowe pojawienie się objawów. Mocno porażone tkanki mogą być źródłem ogromnej liczby zarodników.

Fungicydy na alternariozę

Alternarioza może występować między innymi na ziemniakach, pomidorach, marchwi, cebuli i innych gatunkach.

Objawy często obejmują brunatne plamy z widocznymi koncentrycznymi pierścieniami. Choroba częściej rozwija się na roślinach osłabionych, starzejących się lub narażonych na stres.

W ochronie znaczenie mają:

• prawidłowe nawożenie,
• unikanie silnego stresu wodnego,
• właściwy płodozmian,
• usuwanie resztek będących źródłem infekcji,
• dobór fungicydu posiadającego właściwe zastosowanie.

Preparat stosowany przeciwko zarazie ziemniaka nie zawsze zapewnia wystarczającą ochronę przed alternariozą. Zakres działania trzeba sprawdzić w etykiecie.

Fungicydy na szarą pleśń

Szara pleśń może rozwijać się na kwiatach, liściach, pędach i owocach wielu roślin.

Szczególnie często występuje w:

• truskawkach,
• malinach,
• winorośli,
• pomidorach,
• papryce,
• ogórkach,
• sałacie,
• roślinach ozdobnych,
• uprawach pod osłonami.

Rozwojowi choroby sprzyjają:

• wysoka wilgotność,
• słaba wentylacja,
• długotrwałe zwilżenie roślin,
• duże zagęszczenie,
• pozostawianie obumarłych tkanek,
• uszkodzenia mechaniczne,
• nadmierne nawożenie azotem.

Szara pleśń często infekuje kwiaty, a objawy na owocach mogą ujawnić się dopiero później. Z tego względu termin zabiegu bywa ściśle związany z okresem kwitnienia i przebiegiem pogody.

Ważnym elementem ochrony jest higiena uprawy, usuwanie porażonych owoców i poprawa przepływu powietrza.

Fungicydy na parch jabłoni i gruszy

Parch może powodować plamy na liściach i owocach, pękanie skórki oraz pogorszenie jakości handlowej plonu.

Ochrona sadów powinna uwzględniać:

• dojrzałość zarodników,
• opady,
• długość zwilżenia liści,
• temperaturę,
• fazę rozwojową drzew,
• podatność odmiany,
• poprzednie zabiegi,
• ochronę nowych przyrostów.

W okresie intensywnego wzrostu liści preparat kontaktowy może wymagać odnowienia ochrony zgodnie z etykietą i warunkami pogodowymi.

Działania niechemiczne obejmują między innymi ograniczanie źródła infekcji w opadłych liściach i dobór odmian o mniejszej podatności.

Fungicydy na rdzę

Rdze występują w zbożach, sadach, roślinach ozdobnych i wielu innych gatunkach.

Objawy mogą mieć postać:

• żółtych lub pomarańczowych skupień zarodników,
• brunatnych poduszeczek,
• podłużnych zmian na liściach,
• przedwczesnego zasychania tkanek.

W zbożach znaczenie mają między innymi rdza brunatna, rdza żółta i rdza źdźbłowa. Poszczególne gatunki mogą różnić się wymaganiami pogodowymi i tempem rozwoju.

Zabieg powinien chronić najważniejsze liście odpowiedzialne za budowanie plonu, szczególnie gdy choroba pojawia się we wczesnej fazie i warunki sprzyjają jej dalszemu rozwojowi.

Fungicydy na septoriozę

Septoriozy są ważnymi chorobami zbóż, ale podobnie określane plamistości mogą występować również na innych roślinach.

Objawy mogą obejmować:

• brunatne lub szare plamy,
• czarne punkty będące strukturami patogenu,
• zasychanie liści,
• ograniczenie powierzchni asymilacyjnej.

Rozwojowi wielu septorioz sprzyjają opady i długotrwałe zwilżenie liści. Krople deszczu mogą przenosić zarodniki z dolnych partii roślin na liście położone wyżej.

Termin zabiegu należy dopasować do fazy zboża, poziomu zagrożenia i potrzeby ochrony liści mających największe znaczenie dla plonu.

Fungicydy na fuzariozy

Grzyby z rodzaju Fusarium mogą powodować choroby siewek, korzeni, podstawy źdźbła, kłosów, kolb, owoców i innych organów.

W zbożach szczególne znaczenie ma fuzarioza kłosów. Ryzyko infekcji może wzrastać podczas wilgotnej pogody w okresie kwitnienia.

Ochrona obejmuje:

• właściwy płodozmian,
• rozkład resztek pożniwnych,
• dobór mniej podatnej odmiany,
• zdrowy materiał siewny,
• prawidłowy termin fungicydu,
• dokładne pokrycie kłosów,
• ograniczanie czynników sprzyjających infekcji.

Fungicyd powinien być zastosowany w ściśle określonej fazie. Zabieg wykonany zbyt wcześnie lub zbyt późno może nie zapewnić oczekiwanego efektu.

Fungicydy na fytoftorozę

Fytoftoroza może atakować system korzeniowy, szyjkę korzeniową, podstawę pędów, liście i inne części roślin.

Często występuje w:

• szkółkach,
• uprawach ozdobnych,
• warzywach,
• sadach,
• roślinach doniczkowych,
• uprawach na stanowiskach podmokłych.

Rozwojowi sprzyjają nadmierne nawodnienie, słaby drenaż, zastoiska wody, porażone podłoże i brak higieny.

Samo zastosowanie środka nie usunie problemu, jeśli korzenie pozostają stale zalane. Program powinien obejmować również:

• poprawę drenażu,
• ograniczenie przelewania,
• dezynfekcję narzędzi i pojemników,
• usuwanie silnie porażonych roślin,
• stosowanie zdrowego podłoża,
• dobór preparatu przeznaczonego do konkretnej uprawy i sposobu aplikacji.

Fungicydy do zbóż

W zbożach środki grzybobójcze stosuje się między innymi przeciwko:

• mączniakowi prawdziwemu,
• rdzom,
• septoriozom,
• brunatnej plamistości liści,
• rynchosporiozie,
• plamistości siatkowej jęczmienia,
• chorobom podstawy źdźbła,
• fuzariozie kłosów,
• innym chorobom właściwym dla konkretnego gatunku.

Program ochrony powinien uwzględniać:

• gatunek zboża,
• odmianę,
• termin siewu,
• kondycję łanu,
• poziom nawożenia,
• przebieg pogody,
• przedplon,
• system uprawy,
• występujące choroby,
• fazę rozwojową.

Zabieg T1 w zbożach

Zabieg określany jako T1 jest zwykle ukierunkowany na ochronę podstawy źdźbła i rozwijających się liści.

W zależności od sytuacji może obejmować ochronę przed:

• chorobami podstawy źdźbła,
• mączniakiem prawdziwym,
• septoriozami,
• rdzą,
• plamistościami liści.

Termin powinien wynikać z fazy rozwojowej, presji chorób i zaleceń produktu, a nie wyłącznie z daty kalendarzowej.

Zabieg T2 w zbożach

T2 jest często najważniejszym zabiegiem liściowym, którego celem jest ochrona liścia flagowego i liścia położonego poniżej.

Zdrowe górne liście mają duże znaczenie dla budowania plonu. Program może być ukierunkowany między innymi na septoriozy, rdze i inne plamistości.

Dobór preparatu powinien zależeć od aktualnie występujących chorób, odmiany oraz spodziewanego przebiegu pogody.

Zabieg T3 w zbożach

T3 jest najczęściej związany z ochroną kłosa, szczególnie przed fuzariozą, ale zakres zabiegu może obejmować również inne choroby.

Duże znaczenie mają:

• faza kwitnienia,
• wilgotność,
• opady,
• temperatura,
• przedplon,
• ilość resztek pożniwnych,
• dokładność pokrycia kłosów.

Okno optymalnej aplikacji może być krótkie, dlatego plantację trzeba regularnie obserwować.

Fungicydy do rzepaku

Rzepak może być zagrożony między innymi przez:

• suchą zgniliznę kapustnych,
• czerń krzyżowych,
• szarą pleśń,
• zgniliznę twardzikową,
• cylindrosporiozę,
• inne choroby.

Ochrona może obejmować zabiegi jesienne, wiosenne i wykonywane w okresie kwitnienia.

Jesienią fungicyd może być stosowany przeciwko chorobom liści, a niektóre produkty wykazują również działanie regulujące pokrój roślin. Takie działanie musi jednak wynikać z rejestracji i właściwości produktu.

W okresie kwitnienia szczególne znaczenie ma ochrona przed zgnilizną twardzikową. Termin zależy między innymi od fazy kwitnienia, warunków pogodowych i ryzyka infekcji.

Fungicydy do ziemniaków

W ziemniakach najważniejszymi celami ochrony fungicydowej są często:

• zaraza ziemniaka,
• alternarioza,
• choroby bulw,
• inne choroby wskazane w etykietach.

Program przeciwko zarazie powinien być dopasowany do:

• presji infekcyjnej,
• tempa wzrostu naci,
• fazy plantacji,
• odporności na zmywanie,
• sposobu przemieszczania preparatu,
• potrzeby ochrony nowych przyrostów,
• ochrony bulw pod koniec sezonu.

Nie należy stosować przez cały sezon produktów opartych na jednym mechanizmie działania. Rotacja pomaga ograniczać ryzyko rozwoju odpornych populacji patogenu.

Fungicydy do pomidorów

Pomidory mogą wymagać ochrony przed takimi chorobami jak:

• zaraza ziemniaka,
• alternarioza,
• szara pleśń,
• mączniak prawdziwy,
• brunatna plamistość liści,
• choroby odglebowe,
• zgorzele,
• inne patogeny.

Przed wyborem preparatu należy sprawdzić, czy jest przeznaczony do:

• pomidora w gruncie,
• pomidora pod osłonami,
• konkretnej choroby,
• właściwego sposobu aplikacji.

Rejestracja w pomidorze gruntowym nie zawsze oznacza możliwość stosowania w szklarni lub tunelu i odwrotnie.

W uprawie pod osłonami duże znaczenie mają również:

• wentylacja,
• ograniczanie skraplania wody,
• usuwanie porażonych liści,
• dezynfekcja narzędzi,
• podlewanie bez moczenia liści,
• prawidłowe prowadzenie roślin.

Fungicydy do ogórków

Ogórki mogą być atakowane między innymi przez:

• mączniaka rzekomego,
• mączniaka prawdziwego,
• szarą pleśń,
• choroby odglebowe,
• zgnilizny,
• inne choroby.

Mączniak rzekomy może prowadzić do szybkiego zasychania liści. Ochrona powinna rozpocząć się przed silnym rozwojem objawów, szczególnie gdy pogoda sprzyja infekcji.

Ogórek może być wrażliwy na niektóre mieszaniny i wysokie stężenia cieczy. Ryzyko fitotoksyczności wzrasta podczas:

• wysokiej temperatury,
• silnego nasłonecznienia,
• przesuszenia,
• zasolenia podłoża,
• łączenia wielu preparatów,
• stosowania na młode liście.

Każdy zabieg należy dostosować do zaleceń dla uprawy gruntowej lub prowadzonej pod osłonami.

Fungicydy do papryki

W papryce zagrożeniem mogą być:

• szara pleśń,
• fytoftoroza,
• choroby podstawy pędu,
• zgnilizny korzeni,
• mączniak,
• inne choroby właściwe dla danej technologii.

W szklarniach i tunelach ważne jest ograniczanie kondensacji pary wodnej, utrzymywanie prawidłowego przewiewu i szybkie usuwanie porażonych części roślin.

Przy chorobach odglebowych zabieg nalistny może być niewystarczający. Konieczne może być zastosowanie produktu w formie podlewania, fertygacji lub innej aplikacji, o ile taki sposób jest dopuszczony w etykiecie.

Fungicydy do cebuli i czosnku

W cebuli i czosnku znaczenie mogą mieć między innymi:

• mączniak rzekomy,
• alternarioza,
• zgnilizny,
• choroby szczypioru,
• choroby przechowalnicze.

Budowa liści i ich woskowa powierzchnia mogą utrudniać zatrzymanie cieczy. Jeżeli etykieta lub zalecenia przewidują adiuwant, należy zastosować odpowiedni produkt w określonej dawce.

Nie należy automatycznie dodawać zwilżacza do każdego fungicydu, ponieważ może to zmienić pobieranie substancji i zwiększyć ryzyko uszkodzeń.

Fungicydy do truskawek

Truskawki mogą wymagać ochrony między innymi przed:

• szarą pleśnią,
• mączniakiem prawdziwym,
• antraknozą,
• białą plamistością liści,
• czerwoną plamistością,
• chorobami korzeni i korony.

Szczególnie ważny jest okres kwitnienia, ponieważ infekcja kwiatów przez sprawcę szarej pleśni może prowadzić do gnicia owoców w późniejszym czasie.

Program powinien uwzględniać:

• przebieg kwitnienia,
• częstotliwość opadów,
• gęstość plantacji,
• system nawadniania,
• usuwanie porażonych owoców,
• okres karencji,
• rotację mechanizmów działania.

W uprawach regularnie zbieranych karencja ma szczególnie duże znaczenie organizacyjne.

Fungicydy do malin i borówki

Maliny i borówki mogą być zagrożone przez choroby pędów, liści, kwiatów, owoców oraz systemu korzeniowego.

W malinach znaczenie mogą mieć między innymi:

• zamieranie pędów,
• szara pleśń,
• rdza,
• antraknoza,
• choroby owoców.

W borówce mogą występować:

• szara pleśń,
• antraknoza,
• zamieranie pędów,
• choroby przechowalnicze,
• fytoftoroza.

Program ochrony powinien uwzględniać termin kwitnienia, zbiorów, cięcia i usuwania porażonych pędów. Preparaty należy dobierać oddzielnie do gatunku rośliny i rozpoznanej choroby.

Fungicydy do jabłoni i gruszy

W sadach jabłoniowych i gruszowych fungicydy mogą być stosowane przeciwko:

• parchowi,
• mączniakowi,
• brunatnej zgniliźnie,
• chorobom kory i drewna,
• chorobom przechowalniczym,
• innym patogenom.

Ochrona jest ściśle związana z fazą rozwojową drzew. Inne zabiegi wykonuje się przed kwitnieniem, inne w czasie rozwoju zawiązków, a jeszcze inne przed zbiorem.

W przypadku parcha szczególne znaczenie ma monitorowanie opadów i okresów zwilżenia liści. Przy mączniaku ważne jest również usuwanie porażonych pędów będących źródłem kolejnych infekcji.

Fungicydy do wiśni, czereśni, śliw i brzoskwiń

Drzewa pestkowe mogą być narażone między innymi na:

• brunatną zgniliznę,
• drobną plamistość liści,
• kędzierzawość liści brzoskwini,
• dziurkowatość liści,
• choroby pędów,
• inne patogeny.

Termin zabiegu jest często kluczowy. Przykładowo ochrona przed kędzierzawością liści brzoskwini wymaga wykonania zabiegu w określonym okresie przed rozwojem objawów. Oprysk wykonany dopiero po pojawieniu się zdeformowanych liści nie cofnie infekcji.

Przy brunatnej zgniliźnie istotne są zabiegi związane z kwitnieniem i dojrzewaniem owoców oraz usuwanie pozostających na drzewach mumii będących źródłem zakażenia.

Fungicydy do warzyw

Warzywa obejmują bardzo zróżnicowaną grupę gatunków. Środek dopuszczony w jednym z nich nie może być automatycznie stosowany w innym, nawet jeśli rośliny należą do tej samej rodziny.

Fungicydy mogą być przeznaczone między innymi do:

• pomidorów,
• ogórków,
• papryki,
• cebuli,
• marchwi,
• kapusty,
• sałaty,
• grochu,
• fasoli,
• warzyw korzeniowych,
• wybranych ziół.

W uprawach małoobszarowych szczególne znaczenie ma sprawdzenie aktualnych rozszerzeń etykiety.

Fungicydy do roślin ozdobnych

Rośliny ozdobne mogą być porażane przez:

• mączniaki,
• szarą pleśń,
• rdze,
• plamistości liści,
• fytoftorozę,
• zgnilizny korzeni,
• choroby pędów.

Poszczególne gatunki i odmiany mogą różnić się tolerancją na preparaty. W szkółkach i produkcji ozdobnej warto rozważyć próbny zabieg na niewielkiej liczbie roślin, o ile jest to zgodne z zaleceniami produktu.

Szczególną ostrożność należy zachować na:

• młodych przyrostach,
• roślinach kwitnących,
• odmianach o delikatnych liściach,
• roślinach osłabionych transportem,
• świeżo przesadzonych sadzonkach.

Fungicydy do ogrodu

Do zastosowań amatorskich należy wybierać produkty przeznaczone dla użytkowników nieprofesjonalnych.

Mogą być wykorzystywane do ochrony:

• warzyw,
• drzew owocowych,
• krzewów jagodowych,
• róż,
• iglaków,
• roślin ozdobnych,
• roślin balkonowych,
• wybranych roślin doniczkowych.

Małe opakowanie nie oznacza, że środek można stosować na każdą chorobę i roślinę. Przed zakupem trzeba sprawdzić:

• chroniony gatunek,
• zwalczaną chorobę,
• sposób przygotowania cieczy,
• liczbę zabiegów,
• odstęp między aplikacjami,
• karencję,
• wymagane środki ochrony osobistej.

Fungicydy biologiczne

Biologiczne środki grzybobójcze mogą zawierać mikroorganizmy lub składniki pochodzenia biologicznego, które ograniczają określone patogeny.

Mogą działać poprzez:

• konkurencję o przestrzeń,
• konkurencję o składniki pokarmowe,
• wytwarzanie substancji ograniczających patogen,
• kolonizowanie powierzchni roślin,
• ograniczanie możliwości rozwoju choroby.

Skuteczność preparatów biologicznych może być szczególnie zależna od:

• temperatury,
• wilgotności,
• promieniowania UV,
• jakości wody,
• pH cieczy,
• terminu aplikacji,
• obecności pozostałości innych fungicydów.

Nie każdy środek chemiczny jest kompatybilny z mikroorganizmem wykorzystywanym w ochronie biologicznej. Program trzeba planować tak, aby wcześniejszy lub późniejszy zabieg nie zniszczył pożytecznego mikroorganizmu.

Fungicydy miedziowe

Preparaty zawierające związki miedzi są wykorzystywane w ochronie wybranych upraw przed określonymi chorobami.

Mogą działać powierzchniowo i zapobiegawczo. Zakres zastosowania może obejmować wybrane choroby grzybowe oraz bakteryjne, jeżeli zostały wskazane w etykiecie.

Podczas stosowania trzeba uwzględnić:

• temperaturę,
• fazę rozwojową roślin,
• wrażliwość gatunku i odmiany,
• możliwość uszkodzenia młodych tkanek,
• limit liczby zabiegów,
• maksymalną łączną dawkę,
• warunki środowiskowe.

Miedź nie jest uniwersalnym rozwiązaniem na każdą chorobę. Wielokrotne i nieuzasadnione stosowanie może również prowadzić do jej gromadzenia w środowisku.

Fungicydy siarkowe

Preparaty siarkowe są często wykorzystywane przeciwko mączniakom prawdziwym i w innych zastosowaniach wskazanych w etykiecie.

Ich działanie może być zależne od temperatury. W zbyt niskiej temperaturze aktywność może być ograniczona, natomiast podczas upałów wzrasta ryzyko uszkodzenia niektórych roślin.

Nie należy stosować ogólnych przedziałów temperatur bez sprawdzenia konkretnego produktu. Trzeba również zachować ostrożność przy łączeniu lub stosowaniu w krótkim odstępie z preparatami olejowymi.

Substancja czynna a nazwa handlowa fungicydu

Nazwa handlowa wskazuje konkretny produkt, ale o działaniu biologicznym decydują substancje czynne i ich mechanizmy działania.

Dwa fungicydy mogą:

• mieć różne nazwy, ale tę samą substancję,
• zawierać substancje z tej samej grupy mechanizmu działania,
• różnić się stężeniem,
• różnić się formulacją,
• posiadać inny zakres rejestracji,
• mieć inne dawkowanie,
• różnić się terminem i liczbą zabiegów.

Zmiana nazwy preparatu nie zawsze oznacza prawidłową rotację mechanizmu działania.

Kody FRAC i odporność patogenów

FRAC to klasyfikacja mechanizmów działania fungicydów wykorzystywana w planowaniu strategii antyodpornościowej. Substancje oddziałujące na ten sam proces w komórce patogenu mogą należeć do tej samej grupy.

Kody FRAC pomagają ocenić, czy kolejne preparaty rzeczywiście reprezentują różne mechanizmy działania.

Aby ograniczać ryzyko odporności, należy:

• rotować grupy FRAC,
• ograniczać liczbę zabiegów tym samym mechanizmem,
• przestrzegać maksymalnej liczby aplikacji,
• stosować pełne zalecane dawki,
• wykonywać zabiegi w optymalnym terminie,
• nie stosować preparatów jednostronnych przy bardzo zaawansowanej infekcji,
• łączyć substancje tylko w uzasadniony sposób,
• wykorzystywać metody agrotechniczne,
• usuwać źródła infekcji.

Preparat dwuskładnikowy nie zawsze rozwiązuje problem odporności, jeżeli jeden ze składników nie działa skutecznie na zwalczany patogen lub oba są stosowane zbyt często.

Jak rozpoznać odporność patogenu?

Brak skuteczności fungicydu nie musi oznaczać odporności. Przyczyną mogą być również:

• błędna diagnoza,
• zabieg wykonany zbyt późno,
• niewłaściwa dawka,
• niedokładne pokrycie,
• intensywny opad,
• bardzo wysoka presja choroby,
• zbyt długi odstęp między zabiegami,
• nieodpowiednia temperatura,
• niekompatybilna mieszanina,
• niewłaściwe pH wody.

Podejrzenie odporności może pojawić się, gdy właściwie zastosowany preparat nie ogranicza określonej choroby, a inne elementy zabiegu zostały wykonane prawidłowo.

Strategię należy opierać na zmianie mechanizmów działania, a nie jedynie zwiększaniu częstotliwości oprysków.

Jak wybrać odpowiedni fungicyd?

Przed zakupem należy ustalić:

1. Jaka roślina ma być chroniona?
2. Czy uprawa jest prowadzona w gruncie czy pod osłonami?
3. Jaka choroba występuje lub zagraża uprawie?
4. Czy preparat ma działać zapobiegawczo czy interwencyjnie?
5. W jakiej fazie znajduje się roślina?
6. Jakie warunki pogodowe są przewidywane?
7. Jakie fungicydy stosowano wcześniej?
8. Do jakich grup FRAC należały?
9. Ile czasu pozostało do zbioru?
10. Czy produkt jest przeznaczony dla danego rodzaju użytkownika?

Nie należy wybierać środka wyłącznie na podstawie koloru plam albo ogólnego określenia „grzyb na liściach”.

Termin zabiegu fungicydowego

Termin aplikacji jest często równie ważny jak wybór produktu.

Fungicyd może działać słabiej, gdy zostanie zastosowany:

• po silnym rozwoju choroby,
• przed intensywnym opadem bez czasu na wchłonięcie,
• przy bardzo wysokiej temperaturze,
• na mokre rośliny, gdy ciecz spływa,
• podczas silnego wiatru,
• na rośliny mocno zestresowane,
• po przekroczeniu dopuszczonej fazy,
• zbyt blisko zbioru.

W wielu chorobach najlepszy termin wynika z połączenia fazy rośliny, warunków infekcyjnych i pierwszych objawów, a nie z daty kalendarzowej.

Pogoda a skuteczność fungicydu

Warunki atmosferyczne wpływają na osadzanie kropli, wchłanianie substancji i rozwój choroby.

Temperatura

Zbyt niska temperatura może spowolnić pobieranie i działanie części preparatów. Wysoka temperatura może zwiększać tempo wysychania kropli i ryzyko fitotoksyczności.

Należy uwzględnić nie tylko temperaturę podczas oprysku, lecz także jej przebieg przez kolejne godziny.

Wilgotność

Podwyższona wilgotność może sprzyjać pobieraniu niektórych substancji, ale jednocześnie zwiększa ryzyko rozwoju wielu chorób.

Długotrwałe zwilżenie liści po rosie, deszczu lub kondensacji może tworzyć warunki infekcyjne.

Deszcz po zabiegu

Czas potrzebny do uzyskania odporności na zmywanie zależy od preparatu. Fungicydy kontaktowe pozostające na powierzchni mogą być bardziej narażone na zmycie niż środki szybko wnikające do tkanek.

Nie należy automatycznie powtarzać zabiegu po każdym deszczu. Trzeba uwzględnić:

• czas od oprysku,
• intensywność opadu,
• rodzaj preparatu,
• maksymalną liczbę zabiegów,
• zalecany odstęp między aplikacjami.

Wiatr

Silny wiatr zwiększa ryzyko znoszenia cieczy i nierównomiernego pokrycia roślin. Może również prowadzić do skażenia sąsiednich upraw i terenów niebędących celem zabiegu.

Ilość wody w zabiegu fungicydowym

Ilość cieczy roboczej należy dopasować do:

• wielkości roślin,
• gęstości łanu,
• powierzchni liści,
• miejsca rozwoju patogenu,
• rodzaju opryskiwacza,
• zaleceń etykiety.

Zbyt mała ilość wody może prowadzić do niedostatecznego pokrycia. Zbyt duża może powodować spływanie cieczy i niepotrzebne straty.

W ochronie chorób rozwijających się wewnątrz gęstego łanu, na kłosach lub spodniej stronie liści szczególne znaczenie ma dobór rozpylaczy i ciśnienia.

Adiuwanty do fungicydów

Adiuwant może poprawiać zwilżenie, zatrzymanie cieczy, odporność na zmywanie albo penetrację powierzchni liścia.

Nie każdy fungicyd wymaga dodatku. Niektóre formulacje zawierają już substancje wspomagające.

Niewłaściwy adiuwant może:

• zwiększyć pobieranie do niebezpiecznego poziomu,
• podnieść ryzyko fitotoksyczności,
• nasilić pienienie,
• pogorszyć stabilność mieszaniny,
• zmienić wielkość kropli.

Adiuwant należy dodawać wyłącznie wtedy, gdy jest zalecany lub dopuszczony dla danego zastosowania.

Czy można mieszać fungicydy?

Łączenie fungicydów może poszerzać zakres działania lub wspierać strategię antyodpornościową, ale mieszanina musi być uzasadniona.

Przed przygotowaniem należy sprawdzić:

• zgodność etykiet,
• mechanizmy działania,
• formulacje,
• kolejność mieszania,
• pH wody,
• ryzyko osadu,
• możliwość pienienia,
• temperaturę cieczy,
• kondycję roślin,
• maksymalną liczbę zabiegów poszczególnymi substancjami.

Połączenie dwóch produktów z tej samej grupy FRAC nie zapewnia prawdziwej rotacji mechanizmów działania.

Fungicydy a nawozy dolistne

Niektóre fungicydy mogą być stosowane razem z nawozami dolistnymi, ale połączenie zwiększa stężenie soli i liczbę składników w cieczy.

Ryzyko uszkodzeń wzrasta:

• podczas upału,
• przy niskiej wilgotności,
• na młodych liściach,
• przy wysokim stężeniu nawozu,
• po okresie suszy,
• po przymrozku,
• po przesadzeniu,
• przy łączeniu wielu produktów.

Roślin silnie zestresowanych nie należy dodatkowo obciążać rozbudowanymi mieszaninami bez wyraźnego uzasadnienia.

Fungicydy a preparaty biologiczne

Fungicyd chemiczny może ograniczać żywotność mikroorganizmów zawartych w preparacie biologicznym.

Przed połączeniem lub zastosowaniem w krótkim odstępie należy sprawdzić:

• wrażliwość mikroorganizmu,
• czas utrzymywania się pozostałości,
• możliwość stosowania naprzemiennego,
• wpływ pH i innych składników mieszaniny,
• zalecany odstęp między zabiegami.

Nie należy zakładać, że wszystkie preparaty biologiczne są kompatybilne z każdym fungicydem.

Fungicydy a trzmiele i owady pożyteczne

Fungicydy są przeznaczone do zwalczania patogenów, a nie owadów, ale nie oznacza to automatycznie pełnego bezpieczeństwa dla trzmieli, pszczół i organizmów biologicznych.

Preparat może wpływać na:

• aktywność zapylaczy,
• rozwój larw,
• mikroorganizmy obecne w ulu,
• pożyteczne grzyby stosowane w ochronie,
• pozostałości pyłku i nektaru,
• organizmy pożyteczne znajdujące się na opryskiwanych roślinach.

Przed zabiegiem w uprawie z trzmielami należy sprawdzić zalecenia dotyczące konkretnego środka oraz systemu zapylania.

Samo wykonanie oprysku wieczorem nie gwarantuje pełnego bezpieczeństwa. Znaczenie ma również długość działania pozostałości.

Karencja fungicydów

Okres karencji określa wymagany czas od ostatniego zastosowania środka do zbioru roślin lub produktów przeznaczonych do spożycia, jeżeli został ustalony dla danego zastosowania.

Karencja może różnić się:

• pomiędzy produktami,
• pomiędzy uprawami,
• w zależności od sposobu stosowania,
• pomiędzy zastosowaniami tego samego środka.

Szczególnie ważne jest jej uwzględnienie w uprawach zbieranych regularnie, takich jak:

• ogórki,
• pomidory,
• papryka,
• truskawki,
• maliny,
• zioła,
• sałata.

Nie należy skracać karencji ani zakładać, że mniejsza dawka automatycznie pozwala na wcześniejszy zbiór.

Jak przygotować ciecz roboczą?

Ciecz należy przygotować zgodnie z etykietą bezpośrednio przed zabiegiem.

Podstawowe zasady obejmują:

• sprawdzenie czystości opryskiwacza,
• zastosowanie odpowiedniej jakości wody,
• częściowe napełnienie zbiornika,
• uruchomienie mieszadła,
• dodawanie produktów w wymaganej kolejności,
• dokładne odmierzenie dawki,
• uzupełnienie wodą,
• utrzymanie mieszania,
• zużycie cieczy podczas zaplanowanego zabiegu.

Nie należy przygotowywać większej ilości cieczy „na zapas” ani przechowywać gotowej mieszaniny do kolejnego dnia.

Najczęstsze błędy podczas stosowania fungicydów

Do najczęstszych błędów należą:

• błędne rozpoznanie choroby,
• zastosowanie fungicydu na problem fizjologiczny,
• wykonanie zabiegu zbyt późno,
• wybór środka bez właściwego zakresu działania,
• zastosowanie poza etykietą,
• przekroczenie dawki,
• użycie zbyt małej ilości wody,
• niedokładne pokrycie roślin,
• zabieg tuż przed intensywnym deszczem,
• brak ochrony nowych przyrostów,
• wielokrotne stosowanie tej samej grupy FRAC,
• brak uwzględnienia karencji,
• tworzenie przypadkowych mieszanin,
• opryskiwanie roślin podczas silnego stresu,
• oczekiwanie odbudowy zniszczonych tkanek,
• brak działań ograniczających źródło infekcji.

Skuteczność fungicydu zależy od całego programu ochrony, a nie wyłącznie od samej substancji czynnej.

Integrowana ochrona przed chorobami

Fungicydy powinny być częścią kompleksowego programu obejmującego również działania niechemiczne.

Do najważniejszych należą:

• płodozmian,
• zdrowy materiał siewny i sadzeniowy,
• zaprawianie nasion, gdy jest uzasadnione,
• odmiany odporne lub tolerancyjne,
• usuwanie porażonych resztek,
• dezynfekcja narzędzi,
• właściwa rozstawa,
• wentylacja szklarni i tuneli,
• unikanie długiego zwilżenia liści,
• prawidłowe nawadnianie,
• zbilansowane nawożenie,
• monitoring pogody,
• regularne lustracje,
• szybkie usuwanie ognisk.

Przykładowo fungicyd zastosowany na chorobę korzeni nie zapewni trwałego rozwiązania, jeżeli rośliny pozostają w stale zalanym, źle napowietrzonym podłożu.

Jak monitorować skuteczność zabiegu?

Po wykonaniu oprysku należy regularnie kontrolować rośliny.

Warto obserwować:

• pojawianie się nowych plam,
• rozwój objawów na młodych liściach,
• zarodnikowanie patogenu,
• tempo zamierania tkanek,
• rozprzestrzenianie choroby w kolejnych rzędach,
• kondycję nowych przyrostów,
• wpływ zabiegu na roślinę uprawną.

Stare plamy nie muszą zniknąć. O skuteczności świadczy przede wszystkim ograniczenie rozwoju nowych objawów.

Jeżeli choroba nadal postępuje, należy przeanalizować diagnozę, termin zabiegu, pogodę, technikę aplikacji i zastosowany mechanizm działania.

Dlaczego warto wybrać fungicydy w Ogrodniczo-Rolny.pl?

W sklepie Ogrodniczo-Rolny.pl znajdziesz środki grzybobójcze przeznaczone do ochrony upraw rolniczych, sadowniczych, warzywnych, jagodowych, szklarniowych i ozdobnych.

Oferujemy fungicydy przeznaczone między innymi do ograniczania:

• mączniaka prawdziwego,
• mączniaka rzekomego,
• zarazy ziemniaka,
• alternariozy,
• szarej pleśni,
• parcha,
• rdzy,
• septorioz,
• fuzarioz,
• fytoftorozy,
• plamistości i zgnilizn.

Czytelny podział według uprawy, choroby, substancji czynnej i sposobu działania ułatwia znalezienie preparatu dopasowanego do konkretnego problemu.

Przed zakupem i zastosowaniem należy zawsze sprawdzić aktualną etykietę, zakres dopuszczonych upraw, zwalczane choroby, dawkę, termin aplikacji, liczbę zabiegów oraz okres karencji.

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest fungicyd?

Fungicyd to środek ochrony roślin przeznaczony do zapobiegania chorobom powodowanym przez określone grzyby i organizmy grzybopodobne albo do ograniczania ich rozwoju.

Czym różni się fungicyd kontaktowy od układowego?

Fungicyd kontaktowy pozostaje głównie na powierzchni rośliny, natomiast układowy jest przez nią pobierany i przemieszcza się w tkankach w zakresie zależnym od substancji czynnej.

Czy fungicyd układowy wyleczy chorą roślinę?

Może ograniczyć dalszy rozwój infekcji, ale nie odbuduje martwych lub silnie uszkodzonych tkanek. Skuteczność jest największa przy odpowiednio wczesnym zastosowaniu.

Kiedy najlepiej zastosować fungicyd?

Termin zależy od uprawy, choroby i właściwości preparatu. Wiele środków najlepiej działa zapobiegawczo albo na początku infekcji.

Czy można stosować fungicyd po pojawieniu się objawów?

Tak, jeżeli produkt posiada działanie interwencyjne i odpowiednie zastosowanie. Przy zaawansowanej infekcji efekt może być jednak ograniczony.

Czy jeden fungicyd działa na wszystkie choroby?

Nie. Każdy środek ma określony zakres działania. Preparat na mączniaka prawdziwego nie musi zwalczać mączniaka rzekomego, zarazy lub szarej pleśni.

Czym różni się mączniak prawdziwy od rzekomego?

Są powodowane przez inne grupy patogenów i wymagają odmiennego doboru substancji. Mączniak prawdziwy tworzy zwykle biały nalot na powierzchni liści, a rzekomy często powoduje plamy z nalotem rozwijającym się od spodu.

Czy środek na zarazę ziemniaka działa na alternariozę?

Nie zawsze. Zakres działania trzeba sprawdzić w etykiecie. Niektóre produkty ograniczają obie choroby, a inne są ukierunkowane głównie na jedną z nich.

Czy można mieszać dwa fungicydy?

Tylko po sprawdzeniu zgodności, zakresu stosowania, mechanizmów działania i ryzyka fitotoksyczności. Mieszanina powinna mieć konkretne uzasadnienie.

Czy fungicyd można mieszać z nawozem dolistnym?

Niektóre połączenia są możliwe, ale zwiększają obciążenie rośliny i ryzyko uszkodzeń. Należy sprawdzić zalecenia dla wszystkich składników mieszaniny.

Co oznacza kod FRAC?

Kod FRAC oznacza grupę mechanizmu działania fungicydu. Jest pomocny przy planowaniu rotacji substancji i ograniczaniu ryzyka odporności patogenów.

Czy zmiana nazwy handlowej oznacza zmianę mechanizmu działania?

Nie. Produkty o różnych nazwach mogą zawierać tę samą substancję albo substancje należące do tej samej grupy FRAC.

Dlaczego fungicyd nie zadziałał?

Przyczyną może być błędna diagnoza, spóźniony termin, niewłaściwa dawka, słabe pokrycie roślin, zmycie przez deszcz, niekorzystna temperatura, wysoka presja choroby albo odporność patogenu.

Czy po deszczu należy powtórzyć zabieg?

Zależy to od czasu, jaki upłynął od oprysku, intensywności deszczu i odporności konkretnego preparatu na zmywanie. Przed powtórzeniem trzeba sprawdzić dopuszczoną liczbę zabiegów i wymagany odstęp.

Czy fungicyd można zastosować podczas kwitnienia?

Tylko wtedy, gdy etykieta dopuszcza taki termin i możliwe jest spełnienie warunków dotyczących uprawy, zapylaczy, liczby zabiegów i karencji.

Czy fungicydy są bezpieczne dla trzmieli?

Nie można przyjąć, że każdy fungicyd jest całkowicie bezpieczny. Trzeba sprawdzić zalecenia dotyczące konkretnego produktu i systemu zapylania.

Czy fungicyd zwalczy chorobę bakteryjną?

Większość fungicydów jest przeznaczona do zwalczania określonych grzybów lub organizmów grzybopodobnych. Tylko wybrane środki mają zastosowania obejmujące określone choroby bakteryjne.

Czy fungicyd pomoże na chorobę wirusową?

Nie. Fungicydy nie zwalczają wirusów. Ochrona przed chorobami wirusowymi opiera się między innymi na zdrowym materiale, higienie i ograniczaniu wektorów.

Czy można zwiększyć dawkę przy silnym porażeniu?

Nie wolno przekraczać maksymalnej dawki podanej w etykiecie. Większa ilość preparatu może uszkodzić rośliny i zwiększyć zagrożenie, nie gwarantując lepszego działania.

Co oznacza okres karencji?

Jest to wymagany czas pomiędzy ostatnim zastosowaniem fungicydu a zbiorem rośliny lub produktu przeznaczonego do spożycia, jeżeli został określony dla danego zastosowania.

Czy użytkownik amatorski może kupić każdy fungicyd?

Nie. Użytkownik nieprofesjonalny powinien wybierać wyłącznie środki przeznaczone dla tej grupy. Informacja znajduje się w etykiecie i opisie produktu.

Czy biologiczny fungicyd działa tak samo jak chemiczny?

Nie zawsze. Preparaty biologiczne mają inne mechanizmy działania i często wymagają wcześniejszego zastosowania oraz odpowiednich warunków dla rozwoju pożytecznych mikroorganizmów.

Jak szybko działa fungicyd?

Tempo zależy od substancji, patogenu, terminu aplikacji i warunków. Niektóre preparaty szybko hamują rozwój infekcji, ale pełną ocenę wykonuje się na podstawie pojawiania się nowych objawów w kolejnych dniach.