UWAGA! środki ochrony roślin może nabyć jedynie osoba pełnoletnia, która ukończyła odpowiednie szkolenie w tym zakresie, określone w art. 28 Ustawy o środkach ochrony roślin.

Środki ochrony roślin – preparaty na choroby, szkodniki i chwasty

Środki ochrony roślin są ważnym elementem ochrony upraw rolniczych, sadowniczych, warzywniczych i ozdobnych. Pomagają ograniczać choroby grzybowe, szkodniki, chwasty oraz inne organizmy mogące powodować straty w plonie i pogarszać jego jakość.

W sklepie Ogrodniczo-Rolny.pl znajdziesz środki ochrony roślin przeznaczone do stosowania w rolnictwie, sadownictwie, ogrodnictwie, uprawach szklarniowych, tunelach foliowych, szkółkach i ogrodach przydomowych. Oferta obejmuje między innymi fungicydy, herbicydy, insektycydy, akarycydy, preparaty biologiczne oraz produkty przeznaczone do ochrony określonych gatunków roślin.

Odpowiednio dobrany preparat może pomóc zahamować rozwój infekcji, ograniczyć populację szkodników lub zmniejszyć konkurencję chwastów. Skuteczność zabiegu zależy jednak nie tylko od wyboru produktu, lecz także od prawidłowego rozpoznania problemu, terminu aplikacji, dawki, warunków pogodowych, jakości oprysku i przestrzegania zapisów etykiety.

Czym są środki ochrony roślin?

Środki ochrony roślin to preparaty przeznaczone między innymi do ochrony roślin i produktów roślinnych przed organizmami szkodliwymi, ograniczania niepożądanych roślin oraz wpływania na określone procesy zachodzące w roślinach.

W zależności od przeznaczenia mogą być stosowane do zwalczania:

• chorób grzybowych,
• organizmów grzybopodobnych,
• szkodliwych owadów,
• roztoczy,
• chwastów jedno- i dwuliściennych,
• ślimaków,
• szkodników glebowych,
• innych agrofagów zagrażających uprawom.

Środki ochrony roślin różnią się substancją czynną, mechanizmem działania, formulacją, przeznaczeniem, zakresem rejestracji i sposobem aplikacji. Dlatego nie należy wybierać produktu wyłącznie na podstawie nazwy grupy, takiej jak „środek na grzyba” lub „preparat na owady”.

Jakie są rodzaje środków ochrony roślin?

Podstawowy podział środków ochrony roślin wynika z rodzaju zwalczanego zagrożenia.

Do najważniejszych grup należą:

• fungicydy – środki grzybobójcze,
• herbicydy – środki chwastobójcze,
• insektycydy – środki owadobójcze,
• akarycydy – środki roztoczobójcze,
• moluskocydy – preparaty do zwalczania ślimaków,
• nematocydy – środki przeznaczone do ograniczania nicieni,
• zaprawy nasienne,
• regulatory wzrostu,
• biologiczne środki ochrony roślin,
• preparaty przeznaczone do innych określonych zastosowań.

Jeden produkt może mieć bardzo konkretny zakres działania. Przykładowo środek owadobójczy skuteczny przeciwko mszycom nie musi zwalczać wciornastków, a fungicyd przeznaczony do ochrony przed mączniakiem prawdziwym nie zawsze będzie odpowiedni do zwalczania zarazy ziemniaka.

Fungicydy – środki grzybobójcze

Fungicydy są preparatami wykorzystywanymi do ochrony roślin przed chorobami powodowanymi przez grzyby oraz wybrane organizmy grzybopodobne. Znajdują zastosowanie w uprawach zbóż, rzepaku, ziemniaków, warzyw, owoców, roślin ozdobnych i wielu innych gatunków.

Choroby mogą rozwijać się na:

• liściach,
• łodygach i źdźbłach,
• kwiatach,
• owocach,
• korzeniach,
• bulwach,
• cebulach,
• nasionach,
• przechowywanych płodach rolnych.

Wczesne rozpoznanie infekcji jest szczególnie ważne, ponieważ zaawansowanych uszkodzeń tkanek najczęściej nie można już cofnąć. Celem zabiegu jest przede wszystkim ochrona zdrowych części rośliny i ograniczenie dalszego rozwoju choroby.

Na jakie choroby stosuje się fungicydy?

W zależności od rejestracji fungicydy mogą być stosowane między innymi przeciwko takim chorobom jak:

• mączniak prawdziwy,
• mączniak rzekomy,
• zaraza ziemniaka,
• alternarioza,
• szara pleśń,
• parch jabłoni,
• rdze,
• septoriozy,
• fuzariozy,
• brunatna plamistość liści,
• zgnilizny,
• choroby podstawy źdźbła,
• fytoftoroza,
• antraknoza,
• kędzierzawość liści brzoskwini,
• brunatna zgnilizna drzew pestkowych,
• inne choroby wskazane w etykiecie danego preparatu.

Podobne plamy lub przebarwienia mogą mieć różne przyczyny. Objawy przypominające chorobę mogą wynikać również z niedoboru składników, uszkodzenia herbicydowego, poparzenia słonecznego, zasolenia albo nieprawidłowego nawadniania.

Fungicydy kontaktowe i układowe

Fungicydy mogą różnić się sposobem przemieszczania w roślinie.

Fungicydy kontaktowe

Pozostają głównie na powierzchni opryskanych części roślin. Tworzą warstwę ochronną, która utrudnia kiełkowanie zarodników i rozwój patogenu.

Ich skuteczność zależy między innymi od:

• dokładności pokrycia roślin,
• jakości oprysku,
• wzrostu nowych tkanek,
• intensywności opadów,
• terminu zabiegu.

Preparaty kontaktowe mają zazwyczaj największe znaczenie w ochronie zapobiegawczej.

Fungicydy wgłębne i translaminarne

Mogą przenikać do opryskanej tkanki lub przemieszczać się na drugą stronę blaszki liściowej. Dzięki temu są mniej zależne od idealnego pokrycia powierzchni niż preparaty wyłącznie kontaktowe, ale nadal wymagają prawidłowej aplikacji.

Fungicydy układowe

Są pobierane przez roślinę i przemieszczają się w jej tkankach w zakresie zależnym od właściwości substancji czynnej. Mogą działać zapobiegawczo, a niektóre także we wczesnych etapach rozwoju infekcji.

Określenie „układowy” nie oznacza jednak, że preparat wyleczy roślinę niezależnie od terminu zabiegu. Mocno uszkodzone tkanki nie odzyskają pełnej sprawności, dlatego nie należy czekać na zaawansowane objawy.

Fungicyd zapobiegawczy czy interwencyjny?

Zabiegi zapobiegawcze wykonuje się przed widocznym rozwojem choroby, gdy warunki pogodowe, faza rośliny lub historia stanowiska wskazują na wysokie ryzyko infekcji.

Zabieg interwencyjny wykonuje się po rozpoczęciu infekcji lub zauważeniu pierwszych objawów. Możliwość takiego zastosowania musi wynikać z właściwości preparatu i zapisów jego etykiety.

Najczęstszym błędem jest oczekiwanie, aż choroba rozwinie się na dużej części plantacji. Przy wysokiej presji patogenu nawet skuteczny fungicyd może jedynie zahamować dalszy rozwój infekcji.

Herbicydy – środki chwastobójcze

Herbicydy służą do ograniczania niepożądanych roślin konkurujących z uprawą o wodę, światło, składniki pokarmowe i przestrzeń. Zachwaszczenie może obniżać wielkość plonu, utrudniać zbiór, zwiększać wilgotność łanu oraz sprzyjać rozwojowi niektórych chorób i szkodników.

Środki chwastobójcze stosuje się między innymi w:

• zbożach,
• kukurydzy,
• rzepaku,
• ziemniakach,
• burakach,
• warzywach,
• sadach,
• szkółkach,
• na terenach określonych w etykiecie produktu.

Dobór herbicydu wymaga rozpoznania dominujących gatunków chwastów oraz uwzględnienia fazy rozwojowej uprawy i roślin niepożądanych.

Herbicydy na chwasty dwuliścienne

Chwasty dwuliścienne to bardzo zróżnicowana grupa roślin. Należą do niej między innymi:

• komosa biała,
• przytulia czepna,
• chaber bławatek,
• mak polny,
• fiołek polny,
• tasznik pospolity,
• gwiazdnica pospolita,
• rdesty,
• rumianowate,
• przetaczniki.

Nie każdy herbicyd przeznaczony na chwasty dwuliścienne zwalcza wszystkie wymienione gatunki. Zakres wrażliwości należy każdorazowo sprawdzić w etykiecie.

Herbicydy na chwasty jednoliścienne

Do chwastów jednoliściennych należą między innymi:

• miotła zbożowa,
• wyczyniec polny,
• owies głuchy,
• chwastnica jednostronna,
• perz właściwy,
• samosiewy zbóż w innych uprawach.

Preparaty przeznaczone do ich zwalczania mogą różnić się terminem aplikacji i zakresem zwalczanych gatunków. Szczególne znaczenie ma faza rozwojowa chwastu – młode, aktywnie rosnące rośliny są często bardziej podatne niż okazy starsze i dobrze ukorzenione.

Herbicydy doglebowe i nalistne

Herbicydy doglebowe

Są stosowane przed wschodami chwastów albo w określonym terminie po siewie lub sadzeniu uprawy. Ich działanie zależy między innymi od:

• wilgotności gleby,
• jakości uprawy roli,
• ilości resztek pożniwnych,
• rodzaju gleby,
• zawartości próchnicy,
• dawki preparatu,
• opadów po zabiegu.

Na przesuszonej i zbrylonej glebie efekt może być słabszy lub nierównomierny.

Herbicydy nalistne

Są pobierane przez zielone części chwastów. Najlepiej działają zwykle na chwasty aktywnie rosnące, znajdujące się w fazie wskazanej w etykiecie.

Skuteczność może ograniczać:

• susza,
• chłód,
• przymrozek,
• upał,
• silna rosa,
• opad bezpośrednio po zabiegu,
• duże i przerośnięte chwasty,
• uszkodzenie roślin przed opryskiem.

Selektywne i nieselektywne środki chwastobójcze

Herbicyd selektywny jest przeznaczony do zwalczania określonych chwastów bez niedopuszczalnego uszkodzenia wskazanej w etykiecie uprawy, pod warunkiem prawidłowego zastosowania.

Herbicyd nieselektywny może niszczyć szeroką grupę zielonych roślin. Wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ zniesienie cieczy na uprawę, rośliny ozdobne lub sąsiednią plantację może powodować poważne uszkodzenia.

Selektywność nie jest cechą bezwarunkową. Zastosowanie niewłaściwej dawki, w nieodpowiedniej fazie albo podczas stresu roślin może powodować fitotoksyczność.

Insektycydy – środki owadobójcze

Insektycydy służą do zwalczania szkodliwych owadów żerujących na roślinach. Szkodniki mogą wysysać soki, wygryzać tkanki, uszkadzać korzenie, liście i owoce, przenosić wirusy oraz pogarszać wartość handlową plonu.

Preparaty owadobójcze mogą być stosowane między innymi przeciwko:

• mszycom,
• mączlikom,
• wciornastkom,
• stonce ziemniaczanej,
• gąsienicom motyli,
• chowaczom,
• słodyszkowi rzepakowemu,
• omacnicy prosowiance,
• miniarkom,
• szkodnikom sadowniczym,
• innym owadom wskazanym w etykiecie.

Insektycydy kontaktowe, żołądkowe i układowe

Działanie kontaktowe

Szkodnik musi zetknąć się z cieczą roboczą lub pozostałością środka na roślinie. Bardzo ważne jest dokładne dotarcie do miejsc jego występowania.

Działanie żołądkowe

Preparat działa po pobraniu przez żerującego szkodnika. Skuteczność zależy między innymi od aktywności żerowej oraz stadium rozwojowego owada.

Działanie układowe

Substancja jest pobierana przez roślinę i może przemieszczać się w jej tkankach. Takie działanie jest przydatne między innymi wobec szkodników wysysających soki, jednak zakres przemieszczania zależy od konkretnej substancji czynnej.

Niektóre insektycydy łączą kilka mechanizmów działania, na przykład działanie kontaktowe, żołądkowe i translaminarne.

Dlaczego ważne jest stadium rozwojowe szkodnika?

Wrażliwość owada może zmieniać się w zależności od jego stadium rozwojowego. Preparat skuteczny wobec młodych larw może działać słabiej na jaja lub osobniki dorosłe.

Przed zabiegiem należy ustalić:

• jaki gatunek występuje,
• które stadium dominuje,
• gdzie szkodnik żeruje,
• jak liczna jest populacja,
• czy preparat dociera do miejsca żerowania,
• czy konieczne będzie powtórzenie zabiegu.

Przykładem są wciornastki, których część stadiów rozwija się na roślinach, a część może przebywać w podłożu. Jeden zabieg nalistny nie zawsze obejmie całą populację.

Akarycydy – środki na przędziorki i inne roztocza

Akarycydy są przeznaczone do zwalczania szkodliwych roztoczy, takich jak przędziorki. Choć potocznie przędziorki bywają określane jako owady, należą do pajęczaków, dlatego nie każdy insektycyd będzie wobec nich skuteczny.

Przędziorki mogą występować między innymi w:

• ogórkach,
• pomidorach,
• papryce,
• truskawkach,
• malinach,
• sadach,
• szkółkach,
• roślinach ozdobnych,
• roślinach doniczkowych.

Ich rozwojowi sprzyjają często wysoka temperatura i suche warunki.

Objawy występowania przędziorków

Do typowych sygnałów należą:

• drobne jasne punkty na liściach,
• stopniowe żółknięcie lub brązowienie blaszki,
• matowienie liści,
• zahamowanie wzrostu,
• delikatna pajęczyna,
• obecność drobnych roztoczy na spodniej stronie liści.

Akarycydy różnią się działaniem na jaja, larwy, nimfy i osobniki dorosłe. Produkt należy dobrać do dominującego stadium, a nie wyłącznie do nazwy szkodnika.

Preparaty na ślimaki

Ślimaki mogą powodować znaczne straty w warzywach, roślinach ozdobnych, rzepaku i innych uprawach. Największe zagrożenie stanowią zwykle dla młodych siewek i sadzonek.

Objawami ich żerowania są:

• nieregularne otwory w liściach,
• uszkodzenia młodych pędów,
• zjadanie siewek,
• ślady śluzu,
• uszkodzenia owoców znajdujących się blisko ziemi.

Preparaty do zwalczania ślimaków najczęściej występują w formie granulatu. Należy stosować je wyłącznie w miejscach, dawkach i terminach określonych przez producenta, zwracając szczególną uwagę na bezpieczeństwo ludzi, zwierząt i organizmów niebędących celem zabiegu.

Zaprawy nasienne

Zaprawianie materiału siewnego umożliwia ochronę nasion i młodych siewek przed określonymi chorobami lub szkodnikami występującymi w glebie i przenoszonymi z materiałem siewnym.

Prawidłowe zaprawianie może wspierać:

• ochronę wschodów,
• ograniczenie chorób odnasiennych,
• ograniczenie chorób odglebowych,
• bardziej równomierny rozwój młodych roślin.

Zaprawa musi być przeznaczona do konkretnego gatunku oraz zastosowania. Zaprawionego materiału nie wolno wykorzystywać do celów spożywczych ani paszowych.

Biologiczne środki ochrony roślin

Biologiczne środki ochrony roślin mogą zawierać mikroorganizmy albo inne składniki pochodzenia biologicznego przeznaczone do ograniczania określonych chorób i szkodników.

W zależności od produktu mogą:

• ograniczać rozwój patogenów,
• konkurować z nimi o przestrzeń i składniki,
• oddziaływać na określone stadia szkodników,
• uzupełniać program integrowanej ochrony,
• wspierać ograniczenie liczby zabiegów konwencjonalnych.

Preparaty biologiczne również należy stosować zgodnie z etykietą. Ich skuteczność może być szczególnie zależna od temperatury, wilgotności, promieniowania słonecznego, jakości wody i terminu aplikacji.

Naturalne lub biologiczne pochodzenie produktu nie oznacza, że można stosować go w dowolny sposób.

Środki ochrony roślin do zbóż

W zbożach środki ochrony stosuje się między innymi w celu ograniczania:

• chwastów jedno- i dwuliściennych,
• chorób podstawy źdźbła,
• mączniaka prawdziwego,
• rdzy,
• septorioz,
• fuzariozy kłosów,
• mszyc,
• skrzypionek,
• innych szkodników.

Program ochrony powinien uwzględniać gatunek zboża, odmianę, fazę rozwojową, presję chorób, zachwaszczenie, przebieg pogody i przewidywany poziom plonowania.

Nie każdy środek zarejestrowany w pszenicy może być automatycznie zastosowany w jęczmieniu, życie, owsie lub pszenżycie.

Środki ochrony roślin do rzepaku

Rzepak może wymagać ochrony przed chwastami, chorobami i liczną grupą szkodników.

W zależności od sezonu szczególne znaczenie mogą mieć:

• chwasty konkurujące jesienią,
• sucha zgnilizna kapustnych,
• zgnilizna twardzikowa,
• czerń krzyżowych,
• pchełki,
• gnatarz rzepakowiec,
• śmietka kapuściana,
• chowacze,
• słodyszek rzepakowy,
• szkodniki łuszczynowe.

Przed zabiegiem owadobójczym w okresie kwitnienia należy uwzględnić bezpieczeństwo pszczół, trzmieli i innych zapylaczy oraz przestrzegać wszystkich ograniczeń określonych w etykiecie.

Środki ochrony roślin do ziemniaków

W ziemniakach ochrona może obejmować między innymi:

• zwalczanie chwastów,
• ochronę przed zarazą ziemniaka,
• ochronę przed alternariozą,
• zwalczanie stonki ziemniaczanej,
• ochronę bulw i naci w innych zastosowaniach określonych w etykietach.

Zaraza ziemniaka może rozwijać się bardzo szybko przy sprzyjającej temperaturze i wysokiej wilgotności. Program fungicydowy powinien być dostosowany do fazy rozwojowej roślin, tempa wzrostu naci, warunków infekcyjnych i właściwości stosowanego preparatu.

Środki ochrony roślin do pomidorów

Pomidory mogą być narażone między innymi na:

• zarazę ziemniaka,
• alternariozę,
• szarą pleśń,
• mączniaka,
• choroby odglebowe,
• mączliki,
• mszyce,
• wciornastki,
• przędziorki,
• gąsienice i miniarki.

Przed zastosowaniem preparatu trzeba sprawdzić nie tylko gatunek rośliny, ale również sposób prowadzenia uprawy. Rejestracja może odróżniać pomidora uprawianego w gruncie od pomidora pod osłonami.

Środki ochrony roślin do ogórków

W ogórkach stosuje się środki przeznaczone między innymi do ograniczania:

• mączniaka rzekomego,
• mączniaka prawdziwego,
• chorób odglebowych,
• szarej pleśni,
• przędziorków,
• wciornastków,
• mączlików,
• mszyc.

Ogórki mają delikatne liście i mogą reagować fitotoksycznie na nieprawidłowe stężenie, niekorzystną mieszaninę albo zabieg wykonany podczas upału. Szczególnie ważne jest przestrzeganie zaleceń dla konkretnej technologii uprawy.

Środki ochrony roślin do papryki

Papryka uprawiana pod osłonami może być atakowana przez wciornastki, mszyce, przędziorki i mączliki. Zagrożeniem mogą być również choroby odglebowe, szara pleśń i inne patogeny rozwijające się przy niekorzystnym mikroklimacie.

Program powinien łączyć:

• monitoring tablicami lepowymi,
• kontrolę kwiatów i stożków wzrostu,
• właściwą wentylację,
• higienę uprawy,
• ochronę biologiczną,
• odpowiednio dobrane środki ochrony roślin.

Środki ochrony roślin do sadów

Ochrona sadów wymaga uwzględnienia fazy rozwojowej drzew, przebiegu pogody, wcześniejszego występowania chorób i szkodników oraz regularnego monitoringu.

W sadach jabłoniowych i gruszowych znaczenie mogą mieć między innymi:

• parch,
• mączniak,
• choroby przechowalnicze,
• mszyce,
• przędziorki,
• owocówki,
• zwójki,
• miodówki,
• inne szkodniki sadownicze.

W drzewach pestkowych mogą występować między innymi brunatna zgnilizna, drobna plamistość liści, kędzierzawość liści brzoskwini, mszyce oraz szkodniki uszkadzające owoce.

Termin zabiegu często jest ściśle związany z fazą pąków, kwitnienia, rozwoju zawiązków albo okresem przed zbiorem.

Środki ochrony roślin do truskawek i malin

Plantacje owoców jagodowych mogą wymagać ochrony przed chorobami liści, pędów i owoców oraz przed szkodnikami ograniczającymi jakość plonu.

Szczególne znaczenie mogą mieć:

• szara pleśń,
• mączniak,
• antraknoza,
• choroby pędów,
• przędziorki,
• kwieciaki,
• mszyce,
• wciornastki,
• inne szkodniki wskazane w etykietach.

Ze względu na regularne zbiory bardzo ważne jest przestrzeganie okresu karencji.

Środki ochrony roślin do ogrodu

Użytkownicy amatorscy powinni wybierać wyłącznie preparaty przeznaczone dla użytkowników nieprofesjonalnych. Informacja o kategorii użytkownika znajduje się na etykiecie produktu.

Środki do ogrodu mogą być przeznaczone między innymi do ochrony:

• warzyw,
• drzew i krzewów owocowych,
• róż,
• roślin ozdobnych,
• iglaków,
• trawników,
• roślin balkonowych i doniczkowych.

Małe opakowanie nie oznacza automatycznie, że preparat nadaje się do każdego ogrodu lub każdej rośliny. Przed zakupem trzeba sprawdzić przeznaczenie, dawkę, sposób aplikacji i okres karencji.

Jak dobrać odpowiedni środek ochrony roślin?

Wybór produktu powinien rozpocząć się od prawidłowej identyfikacji problemu.

Przed zakupem należy ustalić:

1. jaki gatunek rośliny ma być chroniony,
2. czy uprawa znajduje się w gruncie czy pod osłonami,
3. jaka choroba, szkodnik lub chwast występuje,
4. w jakiej fazie znajduje się roślina,
5. jak zaawansowany jest problem,
6. jakie warunki pogodowe są przewidywane,
7. jakie środki stosowano wcześniej,
8. czy produkt jest przeznaczony dla użytkownika profesjonalnego czy nieprofesjonalnego,
9. czy zastosowanie znajduje się w aktualnej etykiecie.

Nie należy kierować się wyłącznie opinią, że dany środek „zadziałał u kogoś innego”. Ten sam objaw może mieć inną przyczynę, a preparat może nie posiadać rejestracji w danej uprawie.

Substancja czynna a nazwa handlowa

Nazwa handlowa identyfikuje konkretny produkt, natomiast substancja czynna odpowiada za jego działanie biologiczne.

Kilka preparatów może zawierać tę samą substancję czynną, ale różnić się:

• stężeniem,
• formulacją,
• zakresem rejestracji,
• zalecaną dawką,
• substancjami pomocniczymi,
• sposobem stosowania,
• terminem zabiegu.

Nie należy automatycznie przenosić dawkowania lub zastosowania z jednego środka na drugi tylko dlatego, że zawierają podobną substancję.

Mechanizmy działania i zapobieganie odporności

Częste stosowanie substancji o tym samym mechanizmie działania może sprzyjać selekcji odpornych populacji patogenów, chwastów lub szkodników.

Aby ograniczać ryzyko odporności, należy:

• rotować mechanizmy działania,
• przestrzegać maksymalnej liczby zabiegów,
• stosować zalecane dawki,
• nie wykonywać zabiegów bez uzasadnienia,
• łączyć ochronę chemiczną z metodami biologicznymi i agrotechnicznymi,
• usuwać źródła infekcji,
• prowadzić monitoring,
• przestrzegać strategii antyodpornościowej podanej w etykiecie.

Zmiana samej nazwy handlowej nie zawsze oznacza zmianę mechanizmu działania. Dwa różne produkty mogą zawierać tę samą substancję lub należeć do tej samej grupy.

Co oznacza etykieta środka ochrony roślin?

Etykieta określa warunki, w których produkt może być legalnie i bezpiecznie stosowany.

Zawiera między innymi informacje dotyczące:

• dopuszczonych upraw,
• zwalczanych agrofagów,
• maksymalnej i zalecanej dawki,
• terminu zabiegu,
• fazy rozwojowej,
• liczby zabiegów,
• odstępu między zabiegami,
• ilości wody,
• sposobu aplikacji,
• okresu karencji,
• okresu prewencji,
• wymaganych środków ochrony,
• stref buforowych,
• postępowania z opakowaniem,
• ochrony środowiska i organizmów niebędących celem zabiegu.

Aktualna etykieta ma pierwszeństwo przed opisem marketingowym, poradnikiem, starszym katalogiem czy informacją znalezioną w dyskusji internetowej.

Karencja i prewencja – czym się różnią?

Okres karencji

Jest to wymagany czas pomiędzy ostatnim zastosowaniem środka a zbiorem rośliny lub produktu przeznaczonego do spożycia, jeżeli został określony dla danego zastosowania.

Nie należy skracać karencji nawet wtedy, gdy roślina wygląda zdrowo albo zabieg wykonano mniejszą ilością cieczy.

Okres prewencji

Dotyczy czasu, w którym ludzie lub zwierzęta nie powinni mieć kontaktu z obszarem poddanym zabiegowi, albo czasu ochrony określonych organizmów, zależnie od zapisów etykiety.

Karencja i prewencja nie są pojęciami zamiennymi.

Jak prawidłowo wykonać oprysk?

Skuteczny zabieg wymaga nie tylko odpowiedniego preparatu, ale też właściwej techniki aplikacji.

Należy zwrócić uwagę na:

• sprawność opryskiwacza,
• prawidłową kalibrację,
• dobór rozpylaczy,
• ciśnienie robocze,
• ilość cieczy,
• prędkość przejazdu,
• dokładność pokrycia roślin,
• warunki pogodowe,
• ochronę operatora,
• unikanie znoszenia cieczy.

Większa ilość preparatu nie oznacza lepszego działania. Przekroczenie dawki może powodować uszkodzenia roślin, zwiększać zagrożenie dla środowiska i prowadzić do przekroczenia dopuszczalnego sposobu stosowania.

Pogoda a skuteczność zabiegu

Warunki atmosferyczne mają duży wpływ na działanie środków ochrony roślin.

Przed opryskiem trzeba uwzględnić:

• temperaturę,
• wilgotność,
• prędkość wiatru,
• możliwość opadu,
• rosę,
• intensywność nasłonecznienia,
• kondycję roślin,
• ryzyko przymrozku.

Silny wiatr zwiększa ryzyko znoszenia cieczy. Wysoka temperatura i niska wilgotność mogą przyspieszać wysychanie kropli. Opad występujący zbyt szybko po zabiegu może ograniczać skuteczność części preparatów.

Nie istnieje jeden uniwersalny czas odporności na deszcz dla wszystkich środków. Informacji należy szukać w dokumentacji konkretnego produktu.

Czy można mieszać środki ochrony roślin?

Łączenie produktów w jednym zabiegu może ograniczać liczbę przejazdów, ale mieszanina musi być uzasadniona, zgodna z zaleceniami i bezpieczna dla rośliny.

Przed przygotowaniem mieszaniny należy sprawdzić:

• możliwość łącznego stosowania,
• kolejność dodawania produktów,
• pH i twardość wody,
• ryzyko wytrącania osadu,
• ryzyko pienienia,
• temperaturę cieczy,
• kondycję roślin,
• możliwość wystąpienia fitotoksyczności.

Niewielka próba fizycznej zgodności może wykazać powstawanie osadu lub rozwarstwienie, ale nie potwierdza pełnego bezpieczeństwa biologicznego mieszaniny.

Nie powinno się łączyć wielu produktów wyłącznie po to, aby wykonać „mocniejszy oprysk”.

Środki ochrony roślin a nawozy dolistne

Niektóre preparaty można łączyć z nawozami dolistnymi lub biostymulatorami, ale każda dodatkowa substancja zmienia właściwości cieczy roboczej.

Ryzyko uszkodzenia roślin wzrasta szczególnie:

• podczas upałów,
• przy dużym zasoleniu cieczy,
• na młodych i delikatnych liściach,
• w czasie suszy,
• po przymrozku,
• po przesadzeniu,
• przy łączeniu wielu produktów.

W okresie silnego stresu lepszym rozwiązaniem może być rozdzielenie zabiegów.

Środki ochrony roślin a owady pożyteczne

Insektycydy, akarycydy i niektóre inne preparaty mogą wpływać na dobroczynki, pasożytnicze błonkówki, drapieżne pluskwiaki i pozostałe organizmy pożyteczne.

Przed zabiegiem należy ustalić:

• wpływ substancji na konkretny gatunek,
• długość działania pozostałości,
• możliwość czasowego usunięcia lub zabezpieczenia organizmów,
• termin ponownej introdukcji,
• wpływ na jaja, larwy i osobniki dorosłe.

Określenie „selektywny” nie oznacza automatycznie pełnego bezpieczeństwa dla każdego organizmu biologicznego.

Środki ochrony roślin a trzmiele i pszczoły

Podczas ochrony kwitnących upraw należy szczególnie chronić owady zapylające.

Przed zabiegiem trzeba sprawdzić:

• klasyfikację produktu,
• ograniczenia dotyczące roślin kwitnących,
• wymagania związane z obecnością pszczół i trzmieli,
• okres szkodliwego działania,
• możliwość zamknięcia lub usunięcia ula,
• moment ponownego otwarcia wylotu,
• obecność kwitnących chwastów.

Samo wykonanie oprysku wieczorem nie usuwa wszystkich zagrożeń. Pozostałości produktu mogą znajdować się na kwiatach również następnego dnia.

Integrowana ochrona roślin

Integrowana ochrona polega na łączeniu różnych sposobów ograniczania chorób, chwastów i szkodników, z pierwszeństwem dla działań zapobiegawczych oraz metod niechemicznych, gdy są skuteczne i możliwe do zastosowania.

Program może obejmować:

• właściwy płodozmian,
• zdrowy materiał siewny,
• odmiany odporne lub tolerancyjne,
• prawidłowe nawożenie,
• higienę uprawy,
• regulację mikroklimatu,
• monitoring,
• progi ekonomicznej szkodliwości,
• tablice i pułapki,
• organizmy pożyteczne,
• metody mechaniczne,
• biologiczne środki ochrony,
• uzasadnione zabiegi chemiczne.

Środek ochrony roślin nie powinien zastępować właściwej agrotechniki. Przykładowo fungicyd nie usunie problemu powodowanego przez stałe przelewanie roślin, zbyt wysoką wilgotność albo brak wentylacji.

Bezpieczeństwo stosowania środków ochrony roślin

Podczas przygotowania i wykonywania zabiegu należy przestrzegać instrukcji oraz stosować wyposażenie ochronne wskazane w etykiecie.

Należy chronić przede wszystkim:

• skórę,
• oczy,
• drogi oddechowe, jeżeli jest to wymagane,
• osoby postronne,
• dzieci,
• zwierzęta,
• wodę i organizmy wodne,
• zapylacze,
• organizmy pożyteczne,
• sąsiednie uprawy.

Nie wolno używać opakowań po środkach do przechowywania wody, żywności, nawozów ani innych produktów.

Jak przechowywać środki ochrony roślin?

Preparaty należy przechowywać:

• w oryginalnych i szczelnie zamkniętych opakowaniach,
• w miejscu zabezpieczonym przed dostępem osób nieupoważnionych,
• poza zasięgiem dzieci i zwierząt,
• z dala od żywności, pasz i leków,
• w warunkach temperaturowych określonych przez producenta,
• w sposób chroniący przed uszkodzeniem opakowania,
• z zachowaniem czytelnej etykiety.

Nie należy przelewać produktów do butelek po napojach ani innych nieopisanych pojemników.

Użytkownik profesjonalny i nieprofesjonalny

Środki mogą być przeznaczone dla użytkowników profesjonalnych albo nieprofesjonalnych.

Użytkownik nieprofesjonalny powinien kupować i stosować wyłącznie produkty przeznaczone dla tej grupy. Informacja znajduje się na etykiecie i w opisie danego środka.

Produkty profesjonalne mogą podlegać dodatkowym wymaganiom dotyczącym zakupu, stosowania, kwalifikacji użytkownika, sprzętu i prowadzenia dokumentacji. Przed zakupem należy upewnić się, że spełnia się aktualne wymagania.

Najczęstsze błędy podczas ochrony roślin

Do najczęściej popełnianych błędów należą:

• błędne rozpoznanie choroby lub szkodnika,
• zastosowanie środka poza zakresem etykiety,
• niewłaściwy termin zabiegu,
• przekroczenie dawki,
• zastosowanie zbyt niskiej dawki sprzyjającej słabemu działaniu,
• brak dokładnego pokrycia roślin,
• wykonywanie oprysku podczas silnego wiatru,
• zabieg tuż przed deszczem,
• brak rotacji mechanizmów działania,
• wielokrotne stosowanie tej samej substancji,
• nieprzestrzeganie karencji,
• nieuwzględnienie obecności zapylaczy,
• łączenie przypadkowych preparatów,
• stosowanie środka na rośliny silnie zestresowane,
• oczekiwanie, że preparat odbuduje zniszczone tkanki.

Prawidłowa ochrona zaczyna się od diagnozy, a nie od wyboru przypadkowego produktu.

Dlaczego warto wybrać środki ochrony roślin w Ogrodniczo-Rolny.pl?

W sklepie Ogrodniczo-Rolny.pl znajdziesz środki przeznaczone do ochrony upraw rolniczych, warzywniczych, sadowniczych, szklarniowych i ozdobnych.

Oferta obejmuje rozwiązania do ograniczania:

• chorób grzybowych,
• szkodliwych owadów,
• przędziorków i innych roztoczy,
• chwastów,
• ślimaków,
• innych zagrożeń występujących w uprawach.

Czytelny podział na grupy produktowe, uprawy i zwalczane problemy ułatwia odnalezienie preparatu dostosowanego do konkretnego zastosowania.

Przed zakupem i użyciem należy zawsze przeczytać aktualną etykietę oraz sprawdzić, czy produkt jest dopuszczony do stosowania w danej uprawie i przeciwko rozpoznanemu agrofagowi.

Najczęściej zadawane pytania

Co zalicza się do środków ochrony roślin?

Do środków ochrony roślin należą między innymi fungicydy, herbicydy, insektycydy, akarycydy, moluskocydy, zaprawy oraz wybrane preparaty biologiczne i regulatory wzrostu.

Jaki środek zastosować na choroby grzybowe?

Preparat należy dobrać do gatunku rośliny i konkretnej choroby. Nie istnieje jeden fungicyd odpowiedni do wszystkich patogenów i upraw.

Czym różni się fungicyd od insektycydu?

Fungicyd służy do ograniczania chorób powodowanych przez grzyby lub wybrane organizmy grzybopodobne, natomiast insektycyd jest przeznaczony do zwalczania owadów.

Czy insektycyd zwalcza przędziorki?

Nie każdy. Przędziorki są roztoczami, dlatego do ich zwalczania stosuje się preparaty posiadające działanie akarycydowe i odpowiednią rejestrację.

Czym różni się herbicyd doglebowy od nalistnego?

Herbicyd doglebowy działa głównie na kiełkujące lub młode chwasty poprzez warstwę gleby, natomiast nalistny jest pobierany przez zielone części chwastów.

Czy można zastosować środek w innej uprawie niż podana na opakowaniu?

Preparat można stosować wyłącznie w zastosowaniach dopuszczonych w aktualnej etykiecie. Dotyczy to również zastosowań małoobszarowych, jeżeli zostały oficjalnie uwzględnione.

Czy można zwiększyć dawkę, gdy szkodników jest dużo?

Nie należy przekraczać maksymalnej dawki określonej w etykiecie. Większa dawka może zwiększyć zagrożenie i uszkodzić uprawę, nie gwarantując lepszego działania.

Czy środki ochrony roślin można mieszać?

Niektóre produkty można stosować łącznie, jednak wcześniej należy sprawdzić zalecenia, zgodność fizyczną, ryzyko fitotoksyczności oraz kolejność przygotowywania mieszaniny.

Czy środek układowy leczy uszkodzone liście?

Nie odbudowuje zniszczonych tkanek. Może ograniczać rozwój patogenu lub szkodnika i chronić pozostałą część rośliny zgodnie ze swoim zakresem działania.

Czy preparat biologiczny jest środkiem ochrony roślin?

Niektóre preparaty biologiczne mają status środka ochrony roślin, a inne są nawozami, biostymulatorami lub produktami o innym przeznaczeniu. Decydują rejestracja, etykieta i deklarowane zastosowanie.

Co oznacza okres karencji?

Jest to wymagany czas od ostatniego zastosowania produktu do zbioru rośliny lub produktu przeznaczonego do spożycia, jeżeli okres taki określono w etykiecie.

Czy preparaty dla profesjonalistów może kupić działkowiec?

Użytkownik nieprofesjonalny powinien wybierać wyłącznie produkty przeznaczone dla użytkowników nieprofesjonalnych. Przeznaczenie znajduje się na etykiecie produktu.

Jak sprawdzić, czy środek jest nadal dopuszczony?

Należy sprawdzić aktualny rejestr środków ochrony roślin, wyszukiwarkę zastosowań oraz obowiązującą etykietę udostępnianą przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Czy można opryskiwać rośliny podczas kwitnienia?

Zależy to od produktu, uprawy, zwalczanego problemu oraz ograniczeń dotyczących zapylaczy. Zabieg można wykonać tylko wtedy, gdy dopuszcza go aktualna etykieta i możliwe jest spełnienie wszystkich warunków bezpieczeństwa.

Czy wieczorny oprysk jest zawsze bezpieczny dla pszczół?

Nie. Zabieg wieczorny może ograniczyć bezpośredni kontakt z latającymi owadami, ale nie usuwa ryzyka związanego z pozostałościami produktu na kwiatach. Należy przestrzegać zapisów etykiety.

Czy po deszczu trzeba powtórzyć oprysk?

Zależy to od czasu, jaki upłynął od aplikacji, właściwości preparatu, intensywności opadu i zaleceń producenta. Nie należy automatycznie powtarzać zabiegu bez sprawdzenia maksymalnej liczby aplikacji.

Czy środki ochrony roślin zastępują profilaktykę?

Nie. Najlepsze rezultaty zapewnia połączenie monitoringu, właściwej agrotechniki, higieny uprawy, metod biologicznych i uzasadnionych zabiegów chemicznych.