Dezynfekcja szklarni i tuneli foliowych – jak skutecznie przygotować obiekt do nowego sezonu?

Zakończenie cyklu uprawowego to najlepszy moment, aby dokładnie umyć i zdezynfekować szklarnię lub tunel foliowy. Pozostałości roślin, osady na konstrukcji, glony, kurz oraz zabrudzenia organiczne mogą utrudniać utrzymanie higieny i tworzyć warunki sprzyjające przetrwaniu patogenów oraz szkodników. Jeżeli obiekt nie zostanie odpowiednio przygotowany, problemy z poprzedniej uprawy mogą pojawić się ponownie już na początku kolejnego sezonu.

Skuteczna higiena obiektu produkcyjnego nie polega jednak na wykonaniu jednego przypadkowego zabiegu. Najlepszy efekt daje prawidłowa kolejność prac: dokładne opróżnienie obiektu, mechaniczne usunięcie zabrudzeń, mycie, właściwa dezynfekcja, a w razie potrzeby również dezynsekcja. W dużych szklarniach i tunelach szczególnie efektywną metodą rozprowadzania odpowiednio dopuszczonych preparatów jest zamgławianie termiczne.

Mycie, dezynfekcja i dezynsekcja – trzy różne etapy

Pojęcia te bywają używane zamiennie, choć oznaczają inne czynności.

• Mycie usuwa brud, kurz, osady mineralne, glony, sadzę i pozostałości organiczne. Przygotowuje powierzchnię do kolejnego zabiegu.
• Dezynfekcja ogranicza obecność określonych drobnoustrojów, między innymi bakterii, grzybów i wirusów – zgodnie ze spektrum działania zastosowanego produktu biobójczego.
• Dezynsekcja służy zwalczaniu owadów i innych szkodników, jeśli użyty preparat jest do tego zarejestrowany.

Samo naniesienie środka dezynfekującego na zabrudzoną konstrukcję nie gwarantuje dobrego rezultatu. Warstwa brudu i resztek organicznych może utrudnić dotarcie preparatu do powierzchni. Dlatego przed właściwą dezynfekcją trzeba starannie umyć obiekt.

Kiedy przeprowadzić dezynfekcję szklarni lub tunelu?

Najlepszym terminem jest okres bezpośrednio po zakończeniu uprawy, kiedy można całkowicie opróżnić obiekt. Nie warto pozostawiać zabrudzonej szklarni aż do początku kolejnego sezonu. W pustym obiekcie łatwiej dotrzeć do posadzki, konstrukcji, stołów, instalacji, narożników oraz przestrzeni znajdujących się za wyposażeniem.

Ponowna dezynfekcja może być również potrzebna przed wprowadzeniem nowej uprawy, po wystąpieniu chorób, przy zmianie kierunku produkcji albo w ramach stałego planu bioasekuracji gospodarstwa. Każdorazowo należy uwzględnić wymagany czas kontaktu preparatu, czas ponownego wejścia do obiektu oraz konieczność jego przewietrzenia.

Krok 1. Opróżnienie i mechaniczne oczyszczenie obiektu

Prace należy rozpocząć od usunięcia roślin i wszystkich pozostałości po produkcji. Z obiektu trzeba wynieść resztki podłoża, chwasty, opadłe liście, owoce, stare sznurki, klipsy, maty, opakowania oraz inne odpady.

Następnie należy oczyścić:

• posadzkę i przejścia,
• stoły i rynny uprawowe,
• elementy konstrukcji,
• ściany, folię lub szkło,
• zbiorniki i elementy instalacji, jeżeli pozwala na to ich instrukcja,
• skrzynki, narzędzia i wyposażenie wielokrotnego użytku.

W pierwszej kolejności warto usunąć zabrudzenia na sucho, a następnie przejść do mycia. Dzięki temu roztwór roboczy nie zostanie zużyty głównie na rozpuszczanie grubej warstwy brudu.

Krok 2. Mycie szkła szklarniowego preparatem M‑GLASS

M‑GLASS nie jest środkiem dezynfekującym. Jest to kwaśny preparat przeznaczony do mycia szkła szklarniowego i stanowi etap przygotowujący powierzchnię do właściwej dezynfekcji.

Preparat jest silną mieszaniną kwasów przeznaczoną do usuwania ze szkła:

• osadów kamienia,
• rdzy,
• pozostałości siarki,
• sadzy,
• glonów.

Zgodnie z etykietą M‑GLASS stosuje się metodą natrysku w stężeniu 10–20%, zależnie od stopnia zabrudzenia. Po kilku minutach, gdy preparat zacznie działać, powierzchnię należy spłukać dużą ilością wody. Nie wolno dopuścić do wyschnięcia środka na szkle.

M‑GLASS zawiera między innymi kwas fluorowodorowy i kwas siarkowy. Jest preparatem silnie żrącym i toksycznym, dlatego wymaga ścisłego przestrzegania etykiety oraz karty charakterystyki. Osoba wykonująca zabieg musi używać środków ochrony indywidualnej dobranych do tego produktu. Preparatu nie należy stosować do zamgławiania ani używać na materiałach innych niż wskazane przez producenta. Przed rozpoczęciem prac trzeba także ocenić odporność elementów konstrukcyjnych, uszczelek, powłok i instalacji, które mogą zostać narażone na kontakt z kwaśnym roztworem.

W tunelach foliowych należy zastosować produkt przeznaczony do danego rodzaju folii. M‑GLASS jest środkiem do szkła szklarniowego, dlatego nie należy automatycznie przenosić sposobu jego stosowania na folie ogrodnicze.

Krok 3. Właściwa dezynfekcja preparatem DEZACID GM

Po usunięciu zabrudzeń, dokładnym spłukaniu powierzchni oraz przygotowaniu pustego obiektu można przejść do dezynfekcji. Jednym z preparatów wykorzystywanych w ogrodnictwie jest DEZACID GM.

DEZACID GM jest preparatem myjąco-dezynfekującym zawierającym aldehyd glutarowy oraz czwartorzędowe sole amoniowe. Według informacji produktowej wykazuje aktywność wobec wirusów, bakterii, grzybów i glonów. Może być wykorzystywany w pustych obiektach produkcyjnych, w tym w szklarniach i pieczarkarniach, metodą oprysku, zamgławiania termicznego albo zamgławiania ULV – pod warunkiem przestrzegania aktualnej etykiety, karty charakterystyki i instrukcji urządzenia.

Przy aplikacji opryskowej producent wskazuje roztwory o stężeniu 0,5–2%, zależnie od celu zabiegu i rodzaju powierzchni. Dokładne stężenie, zużycie cieczy, czas kontaktu i warunki ponownego wejścia należy zawsze ustalić na podstawie aktualnej dokumentacji konkretnej partii produktu. Nie należy samodzielnie zwiększać stężenia ani skracać wymaganego czasu działania.

DEZACID GM przeznaczony jest do pracy w pustych obiektach. Podczas zabiegu w środku nie mogą przebywać pracownicy ani osoby postronne. Należy zabezpieczyć żywność, pasze i wrażliwe wyposażenie, zastosować wymagane środki ochrony indywidualnej oraz przestrzegać procedury wentylacji i ponownego wejścia.

Czy do dezynfekcji warto dołączyć insektycyd?

Dezynfekcja nie zastępuje zwalczania szkodników. Preparat działający na bakterie, grzyby lub wirusy nie musi działać na owady. Jeżeli w poprzedniej uprawie występowały między innymi mączliki, wciornastki, ziemiórki, mszyce, przędziorki albo szkodniki magazynowe, w programie higieny obiektu warto uwzględnić także odpowiednio dobrany środek owadobójczy lub roztoczobójczy.

Nie oznacza to jednak, że dowolny insektycyd można po prostu wlać do roztworu środka dezynfekującego. Łączenie preparatów jest dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy pozwalają na to ich etykiety, składniki są ze sobą kompatybilne, a oba produkty mogą być aplikowane wybraną metodą. W wielu sytuacjach właściwsze będzie wykonanie osobnych zabiegów.

Przed wyborem insektycydu oraz próbą połączenia go z preparatem dezynfekującym zapraszamy do kontaktu z PHU MAJA II. Dobór rozwiązania powinien uwzględniać zwalczany organizm, kubaturę i konstrukcję obiektu, wcześniejszą uprawę, planowany termin kolejnego nasadzenia, technologię aplikacji oraz rejestrację preparatu.

Oprysk czy zamgławianie termiczne?

Obie metody mają swoje zastosowanie, jednak różnią się sposobem pracy i możliwościami dotarcia do powierzchni.

Dezynfekcja metodą oprysku

Oprysk pozwala bezpośrednio nanieść roztwór na posadzkę, ściany, stoły i konstrukcję. Operator widzi zwilżone powierzchnie i może dokładniej potraktować miejsca szczególnie zabrudzone. Metoda ta sprawdza się w mniejszych obiektach, przy punktowym działaniu oraz wtedy, gdy preparat wymaga obfitego zwilżenia powierzchni.

Opryskiwanie jest jednak bardziej pracochłonne. Trudniej dotrzeć nim do szczelin, wyższych partii konstrukcji, przestrzeni za instalacjami oraz miejsc zasłoniętych przez wyposażenie. Zwykle wymaga też większej ilości cieczy roboczej i dokładnego przejścia operatora przez cały obiekt.

Dezynfekcja przez zamgławianie termiczne

Zamgławiacz termiczny rozbija odpowiednio przygotowaną ciecz na bardzo drobne krople i wprowadza ją do obiektu w postaci gęstej mgły. Aerozol może przemieszczać się z ruchem powietrza, wypełniać dużą kubaturę i docierać pomiędzy elementy konstrukcji, stoły, rury, regały oraz wyposażenie.

Najważniejsze korzyści zamgławiania termicznego to:

• szybkie rozprowadzenie preparatu w dużym obiekcie,
• możliwość dotarcia do miejsc trudnych do opryskania,
• równomierne wypełnienie kubatury mgłą,
• ograniczenie czasochłonnej pracy ręcznej,
• możliwość wykorzystania urządzenia również do dezynsekcji, jeśli dopuszcza to etykieta wybranego środka.

Skuteczność zabiegu zależy od kubatury, szczelności obiektu, temperatury, ruchu powietrza, rodzaju nośnika, ustawienia urządzenia i właściwości preparatu. Przed zabiegiem trzeba wyłączyć lub ustawić wentylację zgodnie z procedurą, zamknąć otwory, usunąć ludzi i zwierzęta oraz zabezpieczyć źródła zapłonu. Preparat musi być wyraźnie dopuszczony do zamgławiania termicznego i kompatybilny z urządzeniem.

Longray TS‑35A – uniwersalny zamgławiacz do szklarni i tuneli

Dla większości profesjonalnych gospodarstw ogrodniczych uniwersalnym wyborem będzie zamgławiacz termiczny Longray TS‑35A. Model jest przeznaczony do aplikacji kompatybilnych preparatów dezynfekujących, grzybobójczych i owadobójczych w szklarniach, tunelach, magazynach, przechowalniach oraz innych obiektach produkcyjnych.

Najważniejsze parametry Longray TS‑35A:

• regulowany przepływ do 45 l/h dla cieczy olejowych,
• krople o deklarowanej wielkości 5–50 µm,
• zbiornik cieczy roboczej o pojemności 6 litrów,
• masa pustego urządzenia 7,9 kg,
• orientacyjny zasięg w pomieszczeniu około 40 metrów,
• orientacyjny zasięg około 30 metrów dla preparatów wodnych z odpowiednim nośnikiem,
• zasięg do 60 metrów dla kompatybilnych cieczy olejowych,
• praca bez stałego podłączenia do sieci elektrycznej.

Mobilna konstrukcja i duży zasięg sprawiają, że TS‑35A dobrze łączy wydajność z możliwością ręcznej obsługi. Jest odpowiedni dla producentów, którzy potrzebują jednego urządzenia do okresowej dezynfekcji, dezynsekcji oraz innych dopuszczonych zabiegów w gospodarstwie.

Elementy zamgławiacza wykonane ze stali kwasoodpornej nie oznaczają jednak odporności na każdy agresywny preparat. Przed wlaniem środka do zbiornika należy potwierdzić jego kompatybilność z zamgławiaczem i nośnikiem. M‑GLASS nie jest preparatem przeznaczonym do aplikacji tym urządzeniem.

Longray TS‑75L do dużych szklarni i długich tuneli

W przypadku rozległych kompleksów szklarniowych, długich bloków foliowych i dużych hal warto rozważyć Longray TS‑75L.

Model oferuje regulowany przepływ w zakresie 8–80 l/h oraz orientacyjny zasięg mgły wynoszący około 60–80 metrów. Może być używany ręcznie, ustawiony stacjonarnie albo zamontowany na odpowiednio przygotowanym pojeździe. Możliwość podłączenia dodatkowego zbiornika cieczy ogranicza liczbę przerw potrzebnych na jego uzupełnianie.

TS‑75L jest dobrym wyborem tam, gdzie najważniejsze są duża wydajność i szybka obsługa znacznej kubatury. Dobór pomiędzy TS‑35A a TS‑75L powinien uwzględniać długość i kubaturę obiektu, liczbę przejść, rodzaj preparatu oraz częstotliwość wykonywania zabiegów.

Dezynfekcja szklarni i tunelu krok po kroku

1. Usuń uprawę i odpady – wynieś rośliny, podłoże, sznurki, klipsy i wszystkie resztki produkcyjne.
2. Oczyść obiekt mechanicznie – usuń kurz, ziemię, glony oraz luźne zabrudzenia.
3. Umyj powierzchnie – do szkła szklarniowego zastosuj M‑GLASS zgodnie z etykietą; inne materiały myj preparatami przeznaczonymi do ich rodzaju.
4. Dokładnie spłucz obiekt – nie pozostawiaj M‑GLASS do wyschnięcia na powierzchni.
5. Przygotuj środek dezynfekujący – sprawdź etykietę, kartę charakterystyki, wymagane stężenie i czas kontaktu.
6. Wybierz sposób aplikacji – oprysk do dokładnego zwilżania powierzchni albo zamgławianie termiczne do sprawnego pokrycia dużej kubatury.
7. Rozważ osobną dezynsekcję – dobierz środek do występującego szkodnika i upewnij się, że może być stosowany wybraną metodą.
8. Przestrzegaj czasu działania i ponownego wejścia – nie otwieraj obiektu przed upływem czasu określonego w dokumentacji środka.
9. Przewietrz i skontroluj obiekt – zrób to zgodnie z etykietą preparatu, zanim pracownicy wrócą do środka.

Najczęstsze błędy podczas dezynfekcji obiektów ogrodniczych

• aplikowanie środka dezynfekującego na nieumytą powierzchnię,
• pozostawianie resztek roślin i starego podłoża w obiekcie,
• mylenie preparatu myjącego z dezynfekującym,
• stosowanie M‑GLASS na folii albo w zamgławiaczu termicznym,
• dopuszczenie do wyschnięcia kwaśnego środka na szkle,
• samodzielne łączenie dezynfektantu z insektycydem bez potwierdzenia zgodności,
• dobieranie dawki wyłącznie na podstawie powierzchni zamiast kubatury obiektu,
• zbyt szybkie wejście do szklarni po zabiegu,
• brak odpowiednich środków ochrony indywidualnej,
• stosowanie preparatu niezgodnie z jego rejestracją lub instrukcją urządzenia.

Bezpieczna i skuteczna dezynfekcja zaczyna się od dobrego planu

Dokładne mycie, właściwie dobrany środek dezynfekujący i odpowiednia metoda aplikacji pomagają przygotować szklarnię lub tunel foliowy do kolejnego cyklu produkcyjnego. M‑GLASS usuwa trudne zabrudzenia ze szkła, DEZACID GM umożliwia właściwą dezynfekcję pustego obiektu, a zamgławiacze termiczne Longray pozwalają sprawnie rozprowadzić kompatybilny preparat w dużej kubaturze.

Nie ma jednak jednego programu odpowiedniego dla każdego gospodarstwa. Innego podejścia wymaga niewielki tunel, innego długa szklarnia, a jeszcze innego obiekt, w którym występował konkretny patogen lub szkodnik.

Skontaktuj się z PHU MAJA II, a pomożemy dobrać preparat dezynfekujący, odpowiedni insektycyd, nośnik oraz model zamgławiacza Longray dopasowany do Twojego obiektu. Jako autoryzowany przedstawiciel urządzeń Longray zapewniamy doradztwo przy wyborze technologii oraz wyposażenia.

Skontaktuj się z nami i dobierz rozwiązanie do swojego gospodarstwa

FAQ – najczęstsze pytania

Czy M‑GLASS dezynfekuje szklarnię?

Nie. M‑GLASS jest kwaśnym środkiem do mycia szkła szklarniowego. Usuwa między innymi kamień, rdzę, siarkę, sadzę i glony, przygotowując powierzchnię do właściwej dezynfekcji.

Czy M‑GLASS można stosować w zamgławiaczu termicznym?

Nie. Zgodnie z etykietą M‑GLASS nanosi się na szkło metodą natrysku, a następnie po kilku minutach obficie spłukuje wodą. Nie wolno dopuścić do wyschnięcia preparatu.

Czy DEZACID GM nadaje się do zamgławiania termicznego?

Tak, informacje produktowe przewidują aplikację przez zamgławianie termiczne, zamgławianie ULV oraz oprysk. Zabieg wykonuje się wyłącznie w pustym obiekcie, zgodnie z aktualną etykietą i kartą charakterystyki.

Czy można połączyć DEZACID GM z insektycydem?

Nie należy łączyć preparatów bez potwierdzenia ich kompatybilności i dopuszczenia takiej mieszaniny w dokumentacji produktów. W zależności od wybranych środków konieczne może być wykonanie dwóch oddzielnych zabiegów. Przed przygotowaniem cieczy skontaktuj się z naszym doradcą.

Jaki zamgławiacz wybrać do szklarni?

Longray TS‑35A jest uniwersalnym rozwiązaniem dla gospodarstw potrzebujących mobilnego i wydajnego urządzenia. Do dużych szklarni, długich tuneli i rozległych kompleksów lepiej dopasowany może być Longray TS‑75L o większej wydajności i zasięgu.